بسم الله الرحمن الرحیم
می خوام یه چیزی بگم که امیدوارم گوش بدید و عمل کنید.طرف حرف من شما دانشجویان ترکمن هستید که از طرف همزبانهاتان به سوی علم آمدید تا از این قافله عقب نمانید.می خوام بگم که ترکمن سالهای سال در برابر هر شمشیر زوری ایستاده کرد تا آنچه را که دارد و دوستش هم دارد از دستش نگیرند .آری هیچ شمشیر چنان برنده نبود که ترکمن را از پا در آورد.ترکمن در برابر هر کس وناکس ایستاد تا نام نیکش و زندگی آرامش را ازش نگیرند اما نام نیک وزندگی آرام ترکمن از ترکمن سلب شد نه با شمشیر بلکه با قلم.
وقتی حکام و شاهان از تسلط شدن بر ترکمنها با شمشیر عاجز شدن به نویسندگان،شاعران و مورخان دربارش دستور داد با قلم به ترکمنها بتازید و نام نیکی برای آنان باقی نگذارید ،آنان را با قلم هاتان غارتگر ،وحشی ،آدمکش نشان دهید با قلم هاتان به همه بگوئید که ترکمن یاغی است زندگی آرام را دوست ندارد خائن است ،نگوئید که ترکمن ساده و عاشق زندگی آرام هستند نگوئید که ترکمن شجاع است بگوئید ترکمنها سر راه زائران را گرفتند آنان را غارت کردندبگوئید ترکمنها وقتی افراد شکست خورده ویا تنها را می بینند غارت می کنند نه افراد پیروز و قوی،و مورخان و قلم به دستان اینگونه نوشتند بی آنکه واقعیت را در یابند .
آری قلم زرپرستان ترکمن را از نام نیک و زندگی آرامش به دور کرد ،ترکمن آرام و قانع را وحشی و غارتگر نشان داد ،ترکمنی که ارزش فوق العاده برای مهمان می گذارد اگر چه دشمن باشد را غریب کش کردند.
دانشجویان ترکمن ،شاید آن زمان یک قلم تاب ایستادگی در برابر چندین قلم را نداشت امّا اکنون ما دیگر یک قلم نیستم هزاران قلمیم .نگذارید بیش از این نام نیک و زندگی آرام ترکمن را از ترکمن بگیرند نگذارید.
می خوام یه حکایتی را واسه شما تعریف کنم که موجب شد من بیدار بشم و امیدوارم موجب بیداری شما هم بشود ،می دونم این ماجرایی که برای شما می خوام تعریف کنم برای شما پیش آمده و یا حداقل پشت سرتان حتماً اینگونه گفتند.
اوائل ورودم به دانشگاه بود. با چند نفری آشنا شده بودم و طبق ممعول هر آشنایی خودمان را معرفی کردیم من در معرفی خودم بعد از گفتن اسمم گفتم که ترکمن هستم.بعد از این که گفتم ترکمن هستم یکی از بچه ها گفت ترکمن هستی پس حتماًاینو شنیدی که می گن "ترکمانی نام جنت شنید گفت آنجا غارت و تاراج هست" راستی هنوز هم مشغول غارت هستید .من ناراحت شدم و گفتم این دیگه چه حرفهای من درآوردی ؟
گفت که من در آوردی نیست م خودم کتاب تاریخی زیاد می خونم و این سخن همه در مورد ترکمنها هست .منم که نمی دونستم چی بگم گفتم خوب همه قومها غارت می کردند .اونم در جواب گفت آره اما هیچ غارتی به پای غارت ترکمنها نمی رسد.بعد رد ادامه گفت رو به دیگر بچه ها کرد و گفت این ترکمنها سر راه کاروانهای زیارتی را میگرفتند و زائران امام رضا را غارت می کردند قدیما خیلی به خاطر ترس از ترکمنها نموانستند به زیارت امام رضا بروند . من اون لحظه حالتی عجیب داشتم شرمندگی و عصبانیتم با هم در آمیخته بود از طرفی به خودم می گفتم حتما راسته که می گه واسه همین شرمنده شدم و از طرفی می گفتم نه حرفاش دروغ و از دستش عصبانی بودم و بعد رو بهش کردم و گفتم این حرفای من درآوردی چیه که داری می گی؟ اونم در جواب گفت که اینا من درآوردی نیست حقیقتی است که در کتب تاریخی ثبت شده است.
می تونم که اون لحظه ترکمن بودنم باعث ننگ من شده بودم و تصمیم گرفتم به کسی نگم که ترکمنم اما ترکمن بودنم را نمی تونستم از هم جدا کنم شاید هر کسی بتونه خودش را از اصلش جدا کنه ولی ترکمن نمیتونه خودش را زا ترکمن بودنش جدا کنه برا یهمین تصمیم گرفتم که خودم برم و مطالعه کنم و حقیقت را دریابم اوائل که کتابهای تاریخی که نویسندگانش درباری بودند را خوندم همون چیز های دستگیرم شد که دوستم می گفت اما وقتی کتب مورخهای جدید و علی الخصوص تاریخی را خوندم به ترکمن بودنم افتخار کردم دیگه الان دوست دارم با هر که که آشنا شدم قبل از گفتن اسمم بگم که من ترکمنم و باز هم رفتم وبیشتر خوندم وبهتر تحلیل کردم و به ترکمن بودنم بیشتر افتخار کردم و کتابی نیست که از ترکمن گفته باشه و من نخونده باشم و سایتی نیست که از ترکمن نوشته باشه ومن نخونده باشم وقتی که فهمیدم ترکمن واقعا چگونه انسانی هست تصمیم گرفتم این را به همه و یا حداقل به دانشجویان دانشگاه خودم بگم اما چه جوری؟خواستم نشریه باز کنم اما امکانش برای ما در این دانشگاه کم است و همچنین امکانات هم کم است ناگهان فکری به سرم افتاد درست کردن یک وبلاگ و من این وبلاگ را به وجود آوردم که بگم ترکمن کیست؟
آواز موسيقي
موسيقي تركمني ، همانند موسيقي ساير ملل كه ريشه در عقايد مردم دارد
، از ذهن مردم و آرزوهاي آنان الهام مي گيرد ، نوازنده به زبان تركمني
« بخشي » ناميده مي شود . كه معني آن متفاوت است در ايام اويغورها ،
« بخشي » به كسي كه خط ايغوري را بتواند بخواند اطلاق مي شده است
و يا در زبان چيني كلمه «خشي » از كلمه « پاكشي » به استاد و كسي كه
حالات شاهان را به خود مي گرفت اطلاق مي شده است . و برخي نيز
معتقدند كه « بخشي » ريشه ي آرييايي داشته به معني بخش كردن و تقديم
داشتن آمده و گروهي معتقدند كه اين بخشي كلمه مغولي است
بخشي ها ، زبان گوياي مردم تركمن بوده و در ايامي كه نگارش كتبي
وجود نداشت ، رسالت عظيم ادامه دادن روايات ، داستان ها ، نقل ها و
اساساً حركت تاريخي ـ فرهنگي را مردانه به دوش كشيدند . نخستين
گروه از اين رادمردان را مي توان « بابا قورقود » قهرمان دوره ي
اغوزي و پيشگوي قوم دانست ، وي با « قويوز » (دوتار)خود داستان
هاي عاميانه اغوزها را براي ما به يادگار گذاشته كه تحت عنوان
« اوزان » مطرح است . بخشي هاي تركمن در طول تاريخ سراسر رنج
و محنت و زحمت ، شادي ها، دردها و آرزوهاي مردم را با دوتار خود
كه اصطلاحاً به آن تامدره تنبوره ) نيز مي گويند بازگو كرده اند
در باره ي چگونگي پيدايش « دوتار » اطلاع دقيقي در دست نيست ،
طبق روايات گويا نخستين بار شخصي به نام « بابا قنبر » كه از مريدان
حضرت علي (ع) بوده از تارهاي نازك دم اسب آلت طربي شبيه دوتار
تركمني به وجود آورده كه بتواند با آواي خوش خود ، اسب را به وجد
آورد
اصولاً دوتار را از درخت توت يا گردو درست مي كنند . همچنين زمان
قطع آن درخت ها نيز اهميت دارد ، چرا كه مدت بيشتري از قطع درخت
گذشته باشد ، بر مرغوبيت دوتار تأثير مي گذارد ، دسته دوتار را هم از
چوب گردو و يا چوب زرد آلو مي سازند
براي ساختن دوتار ابتدا چوبي به قطر شصت سانتي متر و طول چهل
سانتي متر مي بريم ، سپس مقطع چوب را به چهار قسمت مساوي تقسيم
مي كنيم ، بدين ترتيب هر يك چهارم براي ساختن يك دوتار مورد استفاده
قرار مي گيرد ، سپس چوب بدست آمده را به اندازه هاي 40*20*20
سانتي متر در مي آوريمسپس كاسه دوتار را در قسمت بيروني چوب رسم
كرده ، شروع به كندن آن مي كنيم در وصل كردن بسته به كاسه به هيچ
وجه از ميخ استفاده نمي كنند ، بلكه از چوب مخصوص استفاده مي كنند
چسب بعد از چهل و هشت ساعت كاملا خشك مي شود و قافاق ( سرپوش
كاسه ) را كه قبلا داخل تنور پخته و خشك شده است ، به آن مي چسبانيم
و به مدت چهل و هشت ساعت آن را تحت فشار قرار مي دهيم براي
درست كردن قافاق ( سرپوش كاسه ) بايد از توت نر استفاده شود ، زيرا
كه خطوط چوب توت بسيار به هم نزديك است و در طنين صوت دخالت
دارد ، براي ساختن قافاق ابتدا از چوب توت نر پخته اي به ابعاد 20*
40 و به ضخامت يك سانتي متر تهيه مي كنيم و آن را داخل تنور
مي اندازيم تا كاملا سياه و خشك شود ، بطوريكه تمام نم چوب از بين
برود سپس آن را مي ساييند و براي دوتار آماده مي كنند از قسمت انتهاي
دوتار سي و هشت سانتي متر جدا كرده ، پرده اي مي بنديم ، اين آخرين
پرده دوتار است ، حال از اين پرده سي و هشت سانتيمتر اول دوتار است
، بدين ترتيب در فواصل اين پرده پرد ه هاي نيز قرار مي دهيم ، دوتار
سيزده پرده دارد ، اكنون دوتار آمده شده است بخشي ها اشعار آواز خود
را از شعر شاعران تركمن چون مختومقلي فراغي ، كمينه ، ملانفس ،
كور اوغلي مي گيرند موسيقي بزرگ تركمن را « مقام » مي گويند كه در
حدود 500 مقام تركمني وجود دارد كه هر كدام سبك و ميزانهاي خاصي
دارد
خدمت دوستان عزیز ترکمن عرض می کنم که نامهای که ما در
اینجا ذکر می کنیم طبعاْ کامل نیست نیازمند یاری شما نیزهستیم
بئو سلن:تمشک
باتر:پهلوان
باخار:بهار
باختی:بااقبال
باختی گل:خوش اقبال
بال سایات:صیاد عسل و هم چنین یکی از سازهای معروف
ترکمنی
باللی:عسلی
بایات:سخت و استوار
بایرام:عید ،جشن
بایرام گل:گل شادی
بگنج: شادی و نشاط
بولدی:دختر بس
بولوت:ابر
بو دوش:رفیق ،دوست
بیلک:بازو
ورودی های 83
۱-خانم ایری
خانم ایری دانشجوی رشته علوم دامی می باشند
از شهرستان بندر ترکمن
۲-عبدالله جرجانی
آقای جرجانی دانشجوی مقطع کاردانی رشته معماری می باشند
از شهرستان گنبد
دانشجوی مقطع کارشناسی رشته علوم دامی می باشند که در کنکور کاردانی به کارشناسی در دانشگاه زابل پذیرفته شده اند
از شهرستان کلاله
۴-طاهر توغدری
آقای توغدری هم دانشجوی مقطع کارشناسی رشته علوم دامی می باشند که در کنکور کاردانی به کارشناسی در دانشگاه زابل پذیرفته شده اند
از شهرستان گنبد کاووس
در مقطع کارشناسی رشته زبان وادبیات عرب مشغول به تحصیل می باشد
از شهرستان گنبد کاووس روستای تاتارعلیا
۶-عبدالغفور کلته
آقای کلته دانشجوی مقطع کاردانی رشته عمران نقشه برداری می باشند
از شهر گمیشان
۷-سراچ الدین محمدی
آقا سراچ دانشجوی مقطع کارشناسی تولیدات دامی می باشند
از شهرستان کلاله
۸-یوسف دوگونچی
آقا یوسف دانشجوی مقطع کاردانی رشته دامپژشکی می باشند
از شهرستان آق قلا
۹-بهمن آقچلی
آقا بهمن دانشجوی مقطع کاردانی رشته دامپژشکی می باشند
از روستای بی بی شیروان
۱۰-امین قاضی لر
آقا امین دانشجوی مقطع کارشناسی رشته زیست شناسی می باشند
از شهرستان بندر ترکمن
۱۱-محمد جرجانی
آقای جرجانی دانشجوی رشته عمران می باشند که مشغول به تحصیل هستند
از شهرستان آق قلا روستای عطا آباد
۱۲-خانم قرنجیک نژاد
خانم قرنجیک نژاد دانشجوی مقطع کارشناسی رشته صنایع چوب و کاغذ می باشند
از شهرستان آق قلا
ورودی های 82
1-آقای جلاالدین ارمشی
جلال در رشته زیست شناسی مشغول به تحصیل بود که ما را قابل ندانست و ما را ترک کرد
ساکن شهرستان گنبد و الان هم در گنبد مشغول به کار هست انشاءالله که موفق بشه
2-آقای کریم نوبری
آقا کریم در مقطع کارشناسی ارشد رشته ژنتیک دامی مشغول به تحصیل بودند که تازگی ها هم فارغ التحصیل شد
و هنوز هم یه سری به ما می زنه
آقای نوبری در طول مدتی که اینجا مشغول به تحصیل بودند خیلی به بچه های ترکمن کمک کردند که امیدواریم بتونیم زحمات ایشان را جبران کنیم
آقای نوبری از اهالی روستای دگجه از روستاهای شهرستان گنبد می باشند
3-محمد صفا کلته
آقا صفا در مقطع کاردانی رشته برق مشغول به تحصیل بودند که دی ماه جشن فارغ التحصیلیش را گرفت و به سلامتی فارغ التحصیل شد
آقا صفا از شهرستان بندر ترکمن روستای سلاخ می باشد
برای صفا هم آرزوی موفقیت داریم امیدواریم که ما را فراموش نکنند
4-عظیم قویدل
آقا عظیم در مقطع کارشناسی رشته زبان و ادبیات عرب مشغول به تحصیل هستند
از اهالی شهرستان گنبد کاووس می باشد آقا عظیم هم اکنون ترم 5 می باشد
5-آنه محمد مارمایی
آقای مارامایی در مقطع کارشناسی ارشد رشته اقتصاد کشاورزی مشغول به تحصیل بودند که ایشون هم به سلامتی فارغ التحصیل شدند
از شهرستان گنبدکاووس روستای باغلی ماراما
6-کمال قوچی
آقای قوچی دانشجوی آموزشکده فنی می باشند که در رشته برق مغول به تحصیل هستند
از شهرستان گنبد کاووس
7-خانم سیّدی
خانم سیّدی دانشجوی مقطع کارشناسی رشته زیست شناسی می باشند
از شهرستان گنبد کاووس
8-خانم اشتری
خانم اشتری دانشجوی مقطع کارشناسی زبان وادبیات فارسی می باشند
از شهرستان آق قلا
9-جلیل یانق
آقای یانق دانشجوی مقطع کارشناسی رشته زراعت می باشند
از شهر ستان بجنورد
در اين مراسم ابتدا يكي از روحانيان برجسته اهلسنت ايران ( آخوند عاشورزاده) به تلاوت قرآن پرداخت و سپس آخوند نوريزاد امامجمعه اهلسنت گنبدكاووس طي سخناني ولادت با سعادت حضرت محمد(ص) را به مسلمانان شيعه و سني تبريك گفت و به بيان بخشهايي از سيره نبوي پرداخت. پس از ايشان، آيتالله نورمفيدي نماينده وليفقيه و امامجمعه گرگان ضمن سخناني، هفته وحدت را تبريك گفت و به سيدمحمد خاتمي خوشامد گفت.
رئيسجمهور سابق ايران نيز ضمن تبريك ميلاد پيامبر خاتم، ابتدا يادي از نمايندگان فقيد دوره قبل استان گلستان در مجلس شوراي اسلامي كرد و استان گلستان را استاني با عظمتهاي بزرگ تاريخي و ظرفيتهاي گسترده دانست كه به تناسب عظمت؛ مشكلات فراواني داشته و برخوردار از امكانات نبوده است. وي همزيستي مسالمتآميز طوايف و مذاهب گوناگون در استان گلستان را از جمله خصوصيات استان نام برد و يادآور شد: «اين امر ميتواند نمونهاي از وحدت و همبستگي باشد كه جامعه اسلامي در هر زمان به آن نياز دارد.»
اقبال بولمادی
کوپ ییگیت لر گلیپ گچدی جهاندان
نیتینه گورا اقبال بولمــــــــــــــادی
گردیشی کج قهبه فلک الــــــــیندن
ارتیری شاد بولان اویلان گولمـه دی
گونده کفن بیچر بو آجال خــــــیاط
نه بلادیر هیچ قوتارماز بو صــــــیاد
پله پله آشاق دوشر آدامـــــــــزاد
بو گون گوردوگیمیز ارتا قالـــمادی
بیر دگیش خانه دیر دونیانینگ یوزی
نصیحتیم اشیت،دینگله بو ســـوزی
آجال یتیپ،آدام یومولسا گــــــوزی
گویا بو دنیاگه گلدی ،گلـــــمه دی
همایون قورغانین سالدیران هــــــارون
دونیانی دورت بولن هانی فریــــــــدون
قیرق شهری قیزل دان غرق ادن قارون
گوزی قوم دان دولدی پولدان دولمادی
مختومقلی حیران،هر یـــــــانا باقـــــــار
بو نه قدرت ایشدیر،سوودان اوت چیقار؟
یاغشی اوغولدان رحمت آریغی آقــــار
لعنت کرده اوغول دوغدی،دوغـــــمادی
آق قویونلو
ورودی های 80و81
1- آقای عبدالله آخوندی
آقای آخوندی که بنده هم افتخار دیدار ایشان را داشتم در رشته ریاضی محض مشغول به تحصیل بودند و ورودی 80 از اهالی بندر ترکمن در اینجا جا دارد از لطفهایی که آقای آخوندی به من در اوائل ورودم به دانشگاه داشتند تشکر کنم.
2-آقای امید قره باغی
دانشجوی دانشکده پرستاری ورودی سال 80 به نظر می رسد از اهالی شهر گمیشان باشند
3-امان محمد کر
دانشجوی دانشکده پرستاری ورودی 80 از اهالی خوجه نفس
4-آقای اونبکی
دانشجوی دانشکده پرستاری ورودی 80 از اهالی شهرستان بندر ترکمن
5-آقای احمد ایری
دانشجوی دانشکده پرستاری ورودی 80
6-آقای امام قلی قره ای
آقای قره ای که هم اکنون هم ما از وجود ایشان بهره می بریم دانشجوی رشته شیلات ورودی 81 در مقطع کارشناسی می باشند و از اهالی شهر ستان بندر ترکمن و این ترم ،ترم آخر ایشان می باشد برایشان آرزوی موفقیت داریم
7-آقای داوود فروتن
آقای فروتن دانشجوی مقطع کارشناسی حقوق،ورودی 81 می باشند از شهرستان گنبد روستای قور چای می باشند
ایشان از کسانی هستند که پیشنهاد به وجود آوردن این وب لاگ را دادند و هم اکنون هم در اداره وب لاگ از راهنمایی ایشان بهره می برم .
۸-آقای عبدالسلام سن سبلی
آقای سن سبلی دانشجوی مقطع کارشناسی رشته آبیاری وردی ۸۱ می باشند از اهالی روستای قره بلاغ
از ایشان ممنونیم که ما را از تجارب ارزشمندشان بی بهره نمی گذارند
۹-صفر محمد نوری
آقای نوری دانشجوی مقطع کارشناسی رشته ریاضی محض ورودی 81 می باشند .از اهالی شهرستان کلاله روستای چاتال می باشند .
۱۰-دوردی کلته
آقای کلته دانشجوی مقطع کارشناسی رشته ریاضی محض ورودی 81 می باشند .از اهالی شهرستان آق قلا روستای آق قبر می باشند .
۱۱-سبحان بردی کوسه غراوی
آقای غراوی دانشجوی رشته جغرافیا ورودی 81 بودند از اهالی مراوه تپه . جای ایشان در اینجا خالی می باشد و همه بچه ها دلتنگشان هستند امیدوارم که هر جا که هستند موفق باشند
۱۲-نعمت سلیمانی
آقای سلیمانی دانشجوی مقطع کاردانی رشته عمران نقشه برداری بودند ورودی ۸۱
از اهالی شهرستان بندر ترکمن .امیدوارم که هر جا که هستند موفق باشند
۱۳-حالت بردی موحد پور
آقای موحد پور دانشجوی مقطع کاردانی رشته برق بودند ورودی ۸۱
از شهرستان کلاله روستای سیدلر
برای ایشان هم آرزوی موفقیت می کنیم
۱۴-شریف نافعی
آقای نافعی دانشجوی رشته معماری بودند ورودی ۸۱
از شهرستان گنبد کاووس
برای ایشان هم آرزوی موفقیت داریم
اوغوزها
اوغوز ها شاخه ای از ترک های آسیای میانه هستند که تا قرن 5 ه.ق با نام غز،اوغوز،تغوز،و... شناخته شده اند
از قرن 5ه.ف است که این قوم موجودیت خود را با نام ترکمن نشان داده است .
امّا چرا ترکمن؟
این که چرا بعد از قرن 5ه.ق اوغوز ها را ترکمن نامیدند نظریه هایی وجود دارد که به شرح آنها می پردازیم
همانطور که ذکر شد لفظ ترکمن برای اوغوزها اولین بار در قرن 5 ه.ق با ظهور سلجوقیان در ماوراءالنهر معمول شد و هم اکنون نیز تمام اوغوز های جهان را ترکمن می نامند
مینورسکی معتقد است که این واژه را سلجوقیان برای پیروان خود انتخاب کرده اند تا از اوغوزهای مخالف باز شناخته شوند
گروهی نیز معتقدند که ترکهای اوغوز ،پسوند من را به این دلیل بر واژه ترک افزودن که سایر ترک ها را مردمی غیر خالص و اصالت باخته می دانند و در مقابل ،خود را ترک اصیل و با فرهنگی خاص می شناسند بدین جهت گفته اند:
ترکمن یعنی" ترک اصیل و واقعی من هستم ".
بعضی ها هم واژه ترک را در معنی شجاع و ساده دل گرفته اند به خاطر این که اوغوز ها مردمانی شجاع و در عین حال ساده و صمیمی بوده اند.در این صورت پسوند (من) را ترک ترکیب کردند تا واژه ترکمن معنی ترک شجاع و ساده دل را بدهد
بعضی ها هم پسوند من را در معنی شبیه و مانند می گیرند و از ترکیب آن با واژه ترک معنای مثل و مانند ترک را اراراده می کنند .
عده ای دیگر ازواژه ترکمن مفهوم ترک ایمان را اراده می کنند یعنی ترک هایی که به اسلام ایمان آوردند و مسلملن شدند .
امّا آنچه که احتمال صحیح بودن آن بیشتر است این است که واژه ترکمن از ترکیب ترک+من درست شده است و من،پسوند تشدید و بزرگ نمایی است.
بر اغین اساس می توان گفت ترکمن یعنی کسی که بر ترک برتری دارد.
در قرن 5 ه.ق اوغوزها خود را بصورت ترکمن های امروزی معرفی می کنند و نشان می دهند که در بین آنها یک نوع حس تعاون وجود دارد.
کلمه ترکمن در دایرةالمعارف چینی بصورت تو-کو-مونگ آ؛مده است .از طرفی می توان گفت تو-کو-مونگ نام دیگر کشور آلان است که مردم اوغوز در قرن 10میلادی در آن می زیستند.
مسلمانان ماوراءالنهر به دسته ای از اوغوز های مسلمان ،لفظ ترکمن را به کار بردن که موجب تشخیص اوغوزهای مسلمان از غیر مسلمان شود.این اوغوز های مسلمان شده ،اولین دسته از اقوام ترک بودند که درآسیای مرکزی اسلام را پذیرفتند.
منبع:مختلف
نحوه اجراي ذكر
در حالت ايستاده
آيا دوسلار برادر لار اليمدان شونقاريم اوشدي
توتاي ديسام قوليم تيمز ايكي باقيم اوزليب قاجدي
آمين خدا ، آمين خدا
هو ، ها ، هو ( در حالت حلقه زدن )
در حالت ايستاده
اي كريم بوبا كريم قادر خدا سندن مدد
بار چالارنينگ آتاسي آدم حوا سندن مدد
هر نه بولغاي كل عالم انبياء سندن مدد
فخر عالم حبيبي مصطفي سندن مدد
هو ، ها ، هو
اي آلاي آلاي ، اي آلاي آلاي
اي گوزيم سني اي گوزله يار اي ديليم سني اي سوزله يار
اي قلبيم سني اي اسله يار آلاي آلاي آلاي
استه يور آي آلاي آلاي
استه يور هو ، ها ، هو
ترجمه :
ايا ياران برادران مرغ شاهينم زدستم گريخت
دستان بگرفتن آن قادر نيست زيرا دو دوستم از بدنم گسيخت
خدايا مرا ياري ده هو ، ها ، هو
اي كريم كارساز قادر متعال از تو مدد
اي آدم و حوا نياي انبيا از تو مدد
اي حبيب فخر جهان محمد مصطفي از تو مدد
هو ، ها ، هو
يارب ، يارب ، يارب
چشمانم تو را مي نگرد زبانم گوياي تو است
قلبم تو را مي خواهد يارب يارب
ترا يارب يارب
ترا هو ، ها ، هو
تعداد افراد در ذكر مطرح نيست ، گاهي 6 و گاهي 8 و يا افراد بيشتري به ميدان مي آيند .
ضرب المثلهای ترکمنی آتالر نقلی
ضرب المثلها باعث افزایش کارایی هر زبانی است و از ویژیگیهای مشتر کی هر زبانی است و تقریباً می توان گفت
تمام زبانها دارای ضرب المثلهایی هستند و زبان ترکمنی نه تنها از این قاعده مستثنا نیست بلکه می توان گفت از زبانهایی است که ضرب المثل در
آن بسیار کارایی دارد و مردمان ترکمن زبان در روزمره چندین بار از ضرب المثلها استفاده می کنند .ترکمنها خود این گونه بیان می کنند که هر گاه در سخن گفتن کمبودی احساس کنند به گفتن یک ضرب المثل یا به قول خودشان سخن گذشتگان می پردازند و در واقع با این کار کلامی را که
نمی دانستند چگونه بیان کنند بصورت خلاصه و مفید بیان می کنند .آنان بر این باورند که هر سخنی که از آیندگان بر جا مانده است درست می باشدو سخنی نیست که از گذشتگان به ما نرسیده باشند .ترکمنها ضرب المثلهای خود را عموماً به صورت شفاهی و سینه به سینه حفظ کرده اند .
آط(اسب)
اسب از حیواناتی است که بسیار بسیار در بین ترکمنها دارای اهمیت و احترام است ودر ضرب المثلها از این حیوان بسی استفاده کرده اند
*آطی آیلام تانیر،بایی سایمان
*آط آدمینگ قاناتی دیر
*آط سیز آلامان ،سوسیز دگیر من .
*آط آتا ،أر دایا
*آط قارریسا هووره قاویلار
*آط قدرینی منین بیلر،اوق قدرینی آتان(قدر اسب را سواره کار می دونه،قدر تیر را تیر انداز)
*آط بولسا حامیت تا پیلار
*آط قیلیقندن ایم آرتار،قیز قیلیغیندن سپ.
*آط قلیغنی ایه سی بیلر(اخلاق اسب را صاحبش می دونه)
*آط اورکن یریندن ،أر قوقان یریندن
*آط آیلانار ،قاریغندا دورار
*آط آرریق لیقدا ،قیز غریپ لیقدا
*آط آلسنگ قونان آل ،دیه السنگ اینن
*آط آیاغینگ آشاغینده آغساماسین
*آط باسمارین دیین یرینه مونگ باسار،ایش دوشمارین دیین یرینه دوشر.
*آط چاپشیندان بللی ،بایقوش اوچشیندان.
*آط چاپماغینگدان گشدیم،اییرینگ قاشیندان قایم یابیش
*آط آیاغینا نعل قاقسنگ، قورباغا آیاغین قالدیرار.
*آطینگ آدی اولی،دیانگ دابانی
*آطی آط بولینچا ،ایه سی ماد(معادل آن در فارسی:تا گوساله گاو شود ،دل صاحبش آب شود)
*آط آیلانیپ قازیغین تاپار،سوو آیلانیپ پسین
*آطی بارینگ قاناتی بار،اوغول بارینگ دولتی.
*آطی بولانینگ اتی بولار
*آطی دووک قارریدار ،یگیدی اوراق
*آط آیلیغنی غورار ،دویه ییل لیغنی
*آطینگ زینتی قوروغی ،عیال زینتی ساچی
*آر کویوندن،آط کویسسن.
*حق دونون گیسنگ سینینگ سیلکه راک خلق آطنی مونسنگ گوتینگ قالقاراق
*تکلدینگ قدرینی ایه سی بیلمز آط بیلر ،یاغشی یگیدیگ قدرنی اوباسی بیلماز یاد بیلر.
*آط بولماسا یول بولماز ،دیل بولماسا ایل بو لماز .
*آط اریسغالی آلنیندا
*آط یوراگینگی تورباسالمانگ کیشی گوون گوروپ بولماز.
*قول آطی نینگ سایاسیندا بولاندن بورکوت پنجه سینده قالان یاغشی دیر .
*اوغلی انه سی تانار،آطی ایه سی
*بیر یاخشی آط آرقاسیندان مونگ یامان آط سوا ایچر.
*یوویرجیم یوریک آطیم یوگریب گلسین یانیما ،بالدیزیم باش داراغیم باتیب باریا جانیما
*یومیت بیلن دوست بولسانگ آط یاراغنگ شای ادر،قزاق بیلن دوست بولسانگ آغزینگ بورینگ مای ادر.
*یورغا بیلن یولداش بولسنگ هم آطدن آیرار و هم گوتدن.
*یووریک آط اونگین گوزلار،یخشی یگیت سونگینی.
*یدی یاشان آطی سیقلیق لاب یاقما.
*یکه چاپانینگ آطی یووریک
*یخشی آطا بیر قامچی ،یامان آطا مونگ قامچی.
*یخشی آط هم بودراییر
*مرزه قولینگ آطی یالی قایرا قایشماق
بسمه تعالی
زبان ترکمنی زبانی است که به ما از گذشتگانمان به یادگار مانده است و وظیفه ما در قبال این میراث عظیم حفظ و نگهداری آن است و یکی از عواملی که سبب حفظ این زبان خواهد شد استفاده از نامهای ترکمنی است. در اینجا قصد ارائه نامهای ترکمنی را داریم امیدوارم که مفید شما واقع شود
آتا:پدر بزرگ
آتا باللی:پدر و پدر بزرگ کوچک ،بزرگ کوچک اندام
آتا قلیچ:شمشیر پدر
آتا گلدی:پدر آمد،این نام برای اولین فرزندی است که بعد از فوت پدر به دنیامی آید گذارده می شود و چنین است کسی در خاک فرو می رود اما نامش بار دیگر زنده می شود فرزندی که نام مرده را زنده می کند در نزد ترکمن ها از احترام ویژه برخوردار است.
آتان:پرتاب کننده
آتلی: سواره صاحب اسب
آتیلا:آتا+ایله پدر ایل
آرپاچی:صاحب پیشه
آرتئق گل:گل زیادی،هنگامی که در خانواده چند دختر به دنیا می آید نام آخرین دختر را چنین می نهند که به معنای دختر بس است
آرتا:مقدس ،با صفا
آرتیق:افزون
آرکا:پشتیبان
آرق:جوی آب
آسلان:آویخته شده
آغابادر:آقا بهادر
آق اویلی: دارنده خانه سفید
آق ببک:نوزاد سفید
آغشام گلین:آنکه در شب آمده
آق گل:گل سفید
آقلی: سفیدی
آق منگلی: آنکه خال سفید دارد
آلا:رنگ نا همنواخت
آلابای:مرد سرخ
آلا نقوا:زیبای وحشی
آلپ ارسلان:فرزند شیر
آلپ تکین:شاهزاده قهرمان
آلتن آی:ماه طلایی
آلتی:شش از اعداد مقدس ترکمن ها
آلتین گلین:عروس طلایی
آلماز:الماس ،شمشیر برنده
آلما گل:گل سیب
آلا گل:گل رنگ
آنا باخت :آنا یعنی جمعه باخت هم یعنی بخت واقبال ،اگر دختر در روز جمعه به دنیا بیاید این نام را به او می گذارند
آنا بای:ثروت جمعه
آنا مراد:پسر کامیاب ،پسری که در روز جمعه به دنیا آمده است
آنت:سوگند
آنتای:سوگند
آنتلی:سوگند خورده
آنه گل:گل جمعه
آوادان:زیبا،قشنگ
آی:ماه،دختری که در شب مهتابی به دنیا آمده
آی ببک:نوزاد چون ماه
آی بی بی: ماه بی بی
آی پری:ماه پری
آی تکین:مهوش
آی جمال:ماهرخ
آی جرن:ماه آهو
آی جیجک:گل ماه
آی حان:ماه خان
آی دیدک:مهوش
آیدنگ:مهتاب
آِ ی دوغدی:ماه طلوع کرد
آی سن: چون ماه هستی
آی گل: گلی چون ماه
آی گوزل: ماه زیبا
آی لر:ماهها
آی لر حان:خان ماهها
آی مد:مخفف آی محمد ،ماه محمد
آیلما :تاب ماه
در این قسمت از وبلاگ قصد داریم از تمامی دانشجویان ترکمنی که در دانشگاه زابل مشغول تحصیل بودند و هستند نام بیریم
دانشگاه زابل از همان ابتدا دانشجویان ترکمن را در خود دیده است. آماری که بنده قصد ارائه آن را دارم شاید ناقص باشد هر چه باشد نزدیک ۱۰ سال گذشته است و این آمار به کمک ورودی های ۸۱ بدست آوردم اگر چنانچه شما یکی از این افراد باشید حتما به ما پیام بگذارید که خوشحال خواهیم شد
1-آقای پقّّه
دانشجوی دانشکده منابع طبیعی که در حدود سالهای 73و یا 74 به دانشگاه راه یافتند
2-آقای بالقچی
دانشجوی رشته شیلات ورودی 76 از گمیشان
3-آقای شاهرخ قرنجيک
دانشجوی رشته زراعت ،ورودی سال 76 از شهرستان گنبد کاووس
4-آقای جمال نظر نژاد
دانشجوی دانشکده کشاورزی ،ورودی سال 78 ازشهرستان آق قلا روستای قره بلوغ
5-آقای آق اويلی آرخی
دانشجوی رشته زبان وادبیات عرب ،ورودی سال 77متاسفانه محل سکونت ایشان بر ما مجهول است
6-آقای مجيد واقفی
دانشجوی رشته زبان وادبیات عرب ورودی 77 ساکن شهر گمیشان
7-در سال 77 یکی از خواهران ترکمن در دانشگاه زابل پذیرفته مشوند که ما از نام او
اطلاعاتی در دست نداریم ونامشان بر ما
مجهول است و اطلاعات ما در این حد است که از احالی شهر ستان آق قلا می باشند
8-خانم شيدايی
دانشجوی رشته عمران نقشه برداری ،ورودی سال 77 ازشهرستان بندر ترکمن
9-آقای مبصّر
رشته ایشان بر ما مجهول است ،ورودی77 از گمیشان
10-آقای خدر ايری
دانشجوی دانشکده پرستاری ورودی سال 78 از گمیشان
11-آقای خدر اونق
دانشجوی رشته زبان و ادبیات عرب ورودی سال 79 از
گمیشان
12-آقای اراز ديم آذر
دانشجوی رشته عمران روستایی ورودی سال 79 ازگلی داغ
13-آقای رشيد توکلی
دانشجوی رشته علوم آزمایشگاهی ورودی سال 79 ازشهرستان آق قلا
14-آقای ادريس کسلخه
دانشجوی رشته تولیدات گیاهی ورودی سال 79 ازشهرستان بندر ترکمن روستای قرنجیک
به همین مناسبت اینجانب قصد دارم که از ارتباط صمیمانه ای که بین دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل وجود دارد سخنی چند ایراد کنم.
وقتی که متوجه شدم که در دانشگاه زابل قبول شدم ابتدا ناراحت شدم که چرا در زابل ،زابلی که خیلی دور است و از نظر آب و هوایی نیز نامساعد است باید درس بخوانم اوائل خواستم که ثبت نام نکنم اما علاقه به دانشگاه و تحصیل این مشکلات را از چشم من دور کرد و با این گونه افکار در دانشگاه زابل ثبت نام کردم
اما الان واقعا خوشحالم که در دانشگاه زابل قبول شدم چون می دانم که صمیمیتی که در بین دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل وجود دارد در کمتر جایی می توان یافت.
دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل که هم اکنون مشغول تحصیل هستند حدود چهل نفر می باشند و همه با هم در ارتباطیم و ترکمنی نیست که با یک ترکمن دیگر هم اتاقی نباشد و این گونه ارتباط گاه باعث شگفتی سایر دانشجویان می شود.
اما در مورد وب لاگ ،هدف اصلی وب لاگ معرفی قوم ترکمن و آداب و سنن آنان و نشان دادن ماهیت اصلی ترکمنها به دانشجویان دانشگاه زابل(این وب لاگ برای بسیاری از دانشجویان شناخته شده است)و از دیگر اهداف وب لاگ افزایش صمیمیت و همکاری دانشجویان ترکمن دانشگاه
خدا را سپاسگزارم که این وبلاگ در عمر چند ماهه اش توانسته است به اهدافش برسد
در ضمن این وبلاگ در قسمت آمار دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل به معرفی تک تک دانشجویان دانشگاه زابل از آغاز تا هم اکنون می پردازد
با تشکر مدیدریت وب لاگ دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل
| 41 فیلم نوروزی در نخستین جشنواره میراث مشترک اقوام حاشیه خزر | ||
| بخش فیلم نخستین جشنواره بین المللی میراث مشترک اقوام حاشیه دریای خزر و آسیای میانه با نمایش 41 فیلم ایرانی و خارجی با موضوع نوروز و با سخنرانی هشت فیلم ساز برجسته ایرانی 28 تا 30 فروردین در سالن سینما تئاتر هتل بزرگ رامسر برگزار می شود. | ||
|
دلاور بزرگ نیا، مدیر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مازندران و دبیر این جشنواره با اعلام خبر فوق گفت : با هماهنگی مسئول بخش فیلم جشنواره میراث مشترک، از میان 89 فیلم رسیده با موضوع نوروز و آیین های مرتبط با این رسم کهن، 36 فیلم ایرانی و 5 فیلم از کشورهای روسیه، ازبکستان، تاجیکستان، آذربایجان و افغانستان در سه روز در شهرهای رامسر، بابل و ساری به نمایش در می آید و نشست های تخصصی با حضور صاحبنظران به طور متمرکز در سینما تئاتر رامسر برپا خواهد شد. در سه نشست شبانه بخش فیلم این جشنواره خسرو سینایی، ابراهیم مختاری، فرهاد مهرانفر، محمد تهامی نژاد، ناصر باکیده، فرشاد فرشته حکمت، مهرداد اسکویی، منوچهر طیاب، سعید اف (مدیر تلویزیون تاجیکستان)، دکتر کرمی (مدیر شبکه چهارم سیما) و ... پیرامون جایگاه نوروز در سینمای مستند ایران به بحث و تبادل نظر می پردازند. از میان 36 فیلم ایرانی این جشنواره 13 فیلم از تولیدات شبکه چهارم سیما از مجموعه فصل شکفتن است که در بخش نوروز و رسانه ملی اکران خواهند شد. نخستین جشنواره میراث مشترک اقوام حاشیه دریای خزر و آسیای میانه از شنبه 26 فروردین در پنج بخش همایش علمی، نوروزخوانی و بهارخوانی، نمایشگاههای صنایع دستی و عکس و نمایش فیلم در سه شهر ساری، بابل و رامسر برپا می شود و تا 30 فروردین ادامه دارد. در این جشنواره محققین و نخبگان موسیقی ده کشور تاجیکستان، ازبکستان، ارمنستان، ترکیه، قزاقستان، ترکمنستان، آذربایجان، روسیه، افغانستان و ایران حضور خواهند داشت. | ||
| ||
۲۶ تير ۱۳۸۴
"مهم ترين خصوصيت زنان تركمن صبر و شكيبايي آنان است . آنچنان كه همه زنان تركمن آن را مهم ترين ويژگي خود عنوان مي كنند. تا آنجا كه جيلان پس از جدايي از همسرش پنج سال در انتظار بازگشتش چشم به راه بوده و فقط پس از ازدواج دوم همسرش، اميدش را از دست داده است.
او انگشتان ورم كرده و كبودش را به ما نشان مي دهد و مي گويد:" زندگي خودم و دختر كوچكم را از راه قالي بافي مي گذرانم." تنها آرزوي او داشتن يك اتاق مستقل است. اتاقي كه دمي در آن به دور از نگاه هاي سنگين و پرجمعيت خانواده پدري اش بياسايد..."
كانون زنان ايران- فريده غائب- ترانه بني يعقوب:
جيلان زن 27 ساله اي كه پشت دار قالي نشسته و با گره هاي هنرمندانه اش تارو پود قالي را جان مي بخشد، با چشمان خسته و غمگين توي صورتمان نگاه مي كند و مي گويد:" نمي دانيد زندگي كردن در اين كلاه، آن هم در خانه ي پدري سخت است."
همه زنان ازدواج كرده تركمن طبق سنت زير چارقد هاي رنگانگشان كلاهي روي سرشان مي گذارند. اين رسم نيز در مورد زنان مطلقه صدق مي كند و جيلان مطلقه نيز از اين رسم مستثني نيست.
روبرويمان نشسته، زل مي زند به چشمهايمان و بعد از چند لحظه مكث از زندگي اش، آرزوهاي برباد رفته اش و ناكامي هايش مي گويد. او از اينكه يك زن مطلقه تركمن است اما همچنان در خانه پدري مجبور است كلاه زنان ازدواج كرده را به سر بگذارد غمگين است و غمگين از ننگ جدايي در ميان تركمن ها.
جيلان فقط چهار ماه با شوهرش زندگي كرد . اما اكنون مجبور است كودك هشت ساله و نگاه سنگين مردم و خانواده اش را به دوش بكشد.
او با چشمان مرطوب نگاهمان مي كند و مي گويد:" زنان تركمن بعد از ازدواج مجبورند در خانه پدر شوهر زندگي كنند و فرمانبر مادر شوهر و اقوام شوهر باشند. زناني كه از اين سنت سرپيچي كنند از فاميل و خانواده طرد شوند."
جيلان نيز مانند ساير زنان تركمن بر اين رسم گردن مي نهد و به خانه پدر شوهر مي رود . اما در آنجا مورد شكنجه اقوام شوهر قرار مي گيرد و با كوچك ترين اعتراض به خانه پدري فرستاده مي شود.
مي پرسيم:" مگر تو چه تقاضايي از شوهرت داشتي كه با اين سرعت از سوي او طرد شدي؟" چارقدش راروي سرش جابه جا مي كند و سرش را پائين مي اندازد: " من فقط يك خانه كوچك مستقل از او مي خواستم. آن هم به خاطر عذاب هايي كه در آنجا مي كشيدم وگرنه هرگز اعتراض نمي كردم."
مهم ترين خصوصيت زنان تركمن صبر و شكيبايي آنان است . آنچنان كه همه زنان تركمن آن را مهم ترين ويژگي خود عنوان مي كنند. تا آنجا كه جيلان پس از جدايي از همسرش پنج سال در انتظار بازگشتش چشم به راه بوده و فقط پس از ازدواج دوم همسرش، اميدش را از دست داده است.
او انگشتان ورم كرده و كبودش را به ما نشان مي دهد و مي گويد:" زندگي خودم و دختر كوچكم را از راه قالي بافي مي گذرانم." تنها آرزوي او داشتن يك اتاق مستقل است. اتاقي كه دمي در آن به دور از نگاه هاي سنگين و پرجمعيت خانواده پدري اش بياسايد.
***
اما ننگ طلاق تنها مشكل زنان تركمن نيست. در بين تركمن ها ازدواج زن تركمن با يك غير تركمن كه خود آن را فارس مي خوانند، تقريباً محال است و زناني كه
اين سنت را زير پا مي گذارند در خوشبينانه ترين حالت حداقل تا پنج سال از ميان اقوام و خانواده و مردم شهرستان طرد مي شوند.
به جميله جوان بيست و ساله كه سال گذشته در جشنواره خوارزمي رتبه سوم طراحي يك نرم افزار كامپيوتري را به خود اختصاص داده، مي گوييم:" تو كه يك دختر تحصيلكرده هستي قطعاً به ازدواج با يك غير تركمن فكر كرده اي ؟ در پاسخ مي گويد:" تو را به خدا اين حرف ار نزنيد. دلم نمي خواهد پدر و مادرم را كه اين همه سال زحمتم را كشيده اند براي هميشه از خود برنجانم. فكر مي كنم مي توانم بر قلب و احساسم پا بگذاريم اما بر سنت هايم نه".
با تعجب مي پرسيم:" يعني مي خواهي بگويي حاضري به يك ازدواج بدون علاقه بر سر اجبار به خاطر سنت هايت تن دهي؟" خيلي جدي مي گويد:" اگر در ميان تركمن ها مرد مناسبم را بيابم، ازدواج مي كنم و گرنه براي هميشه از ازدواج چشم پوشي خواهم كرد."
دلايلي كه برخي دختران تركمن اجازه ازدواج با غير خود را محال مي دانند طرد شدن از خانواده پدري، انگشت نماشدن در شهر، حفظ سنت ها و زبان مادري و عدم تناسب فرهنگي با ساير اقوام است.
اما زناني هم در اين ميان اين رسم را ناديده مي گيرند. گلين زن 30ساله تركمن كه سنت ازدواج با خودي ها را زير پا گذاشته و به قول خودشان با يك فارس ازدواج كرده بعد از سال ها زندگي با شوهر غير تركمن همچنان انگشت نماي مردم شهرش است.
پدر گلين بعد از سپري شدن پنج سال از ازدواج دخترش حاضر به پذيرش او شده اما همچنان اقوام او حاضر نيستند او را مانند گذشته بپذيرند.
گلين هرچند از زندگي با همسرش رضايت دارد اما از رنج ها و عذاب هايش برايمان مي گويد و اينكه اگر دوباره به سال هاي قبل بازمي گشت پا روي احساساتش مي گذاشت و با يك مرد تركمن ازدواج مي كرد.
مي گويد: برايم خيلي سخت است كه ناديده گرفته شوم."
گلين و زناني مثل او هرچند اندك در شهرانگشت نمايند. آنچنان كه راهنماي ما هنگام عبور از خيابان هاي بندر تركمن منزل آنها را به ما نشان مي داد و مي گفت :"اينجا زناني زندگي مي كنند كه با يك فارس ازدواج كرده اند"
جرن دختر پرشور و پر هياهوي بندر تركمن است. او كه 23سال دارد در اين باره مي گويد: هرچند من در شهر ديگري درس مي خواندم و خواستگاران زيادي از غير تركمن ها داشتم اما به دليل مخالفت اقوام با وجود دلبستگي هاي عاطفي از اين كار منع شدم. چرا كه در ازدواج فقط دختر و پسر مطرح نيستند بلكه هركدام فرهنگي خاص را به دنبال دارند و هيچ فرهنگي با فرهنگ تركمن همخواني ندارد."
مي پرسيم اما ما همه ايراني هستيم و شباهت هاي فرهنگي بي شماري داريم. بي صبرانه به ميان حرفمان مي پرد و مي گويد: "من يك دختر دو ساله دارم، اگر با يك غير تركمن زندگي مي كردم تكليف زبان مادري ام چه مي شد؟
همه زنان تركمن اينگونه نمي انديشند و برخي از رسومشان را دست و پا گير و مانع پيشرفت هاي اجتماعي اشان تلقي مي كنند. آنچنان كه زليخا زن 33 ساله و فعال امور زنان كه به دعوت او به اين شهر رفته بوديم در اين باره مي گويد:برخي از اين سنت ها هرچند داراي كاركردهاي اجتماعي مفيد براي اقوام تركمن هستند، اما براي زنان محدود كننده اند."
يك روز كه با زليخا در يكي از خيابان هاي اصلي بندر تركمن قدم مي زديم برخورد ناگهاني او با مردي، حيرت زده مان كرد او ناگهان چارقد بلندش را روي صورتش انداخت و با صدايي آرام احوالپرسي كرد و ما را به آن مرد معرفي كرد. وقتي با تعجب دليل اين رفتار او را جويا شديم باخنده روبه ما گفت:" اين آقا برادر شوهر بزرگ من است و اين رسم ماست كه در برابر اقوام بزرگ شوهر به خاطر احترام به آنها سكوت كنيم و رويمان را بپوشانيم."
زليخا برايمان از زماني گفت كه براي كاري به خارج از شهررفته بود و چون منزل خودشان تلفن نداشت مجبور به تماس تلفني با برادر شوهرش مي شود تا پيغام مهمي را به شوهرش برساند.
او با خنده مي گويد:" سه ساعت تمام زنگ مي زدم و چون برادر شوهرم گوشي را بر مي داشت مجبور به قطع تلفن مي شدم. اما در نهايت سنت شكني كردم و خيلي سريع پيغامم را آن هم به اشتباه به برادر شوهرم رساندم و بلافاصله تلفن را قطع كردم."
زليخا گلايه مندانه ادامه داد: "از آن به بعد به عروسي سنت شكن و پررو مشهور شدم كه روي خود را مي گيرد، اما حرفش را مي زند."
برخي اززنان تحصيلكرده تركمن به خاطر ماهيت كارشان مجبور به مسافرت به بيرون از استان شان هستند، اما آنها بدون همراهي شوهر هرگز اجازه خروج ندارد و اگر در سفري شوهر قادر به همراهي شان نباشد، آن سفر قطعاً لغو خواهد شد.
اگر زني شوهر دار در اين ميان سنت شكني كند و به تنهايي به سفر برود ، پيامدش ، روزها مشاجره است.
ازدواج هاي درون گروهي برخي سنت ها در ميان تركمن ها آنقدر ريشه دوانده كه كمتر زن تركمني فشار اجتماعي آن را احساس مي كند و حاضر به زير پا گذاشتن آنهاست.
عايشه پزشك تركمن اين شهر نيز اين سنت ها را مفيد و داراي كاركرد ذكر مي كند . پيامد هاي نفوذ اين سنت در ميان زنان و دختران تحصيلكرده تركمن نيز به دليل پيامد هاي اجتماعي و فرهنگي آن نقشي پر رنگ دارد.
تركمن ها از اختلاط رسم و رسوم خود با غير خودي ها پرهيز مي كنند چرا كه خواهان حفظ سنت هاي ناب تركمن هستند و درباره ازدواج با ساير اقوام نيز اينچنين مي انديشند و آن را موجب اضمحلال فرهنگ خود تلقي مي كنند.
وقتي از پدر و مادر هاي تركمن درباره اين رسم و رسوم به ويژه ازدواج هايشان مي پرسيم حتي يك لحظه هم فكر نمي كنند و مصرانه مي گويند: "اين رسم ماست."
حتي عزيز مرد 33 ساله تركمن حاضر نيست به ازدواج دختر كوچكش با يك مرد غير تركمن بيانديشد. اين افكار نه فقط در نسل قديم بلكه در ميان جوانان كاملاً پذيرفته شده است.
***
در ابتداي ورودمان به بندر تركمن لباس هاي زيبا و رنگانگ زنان تركمن توجه امان را جلب كرد.
پيراهن هاي بلند كه گويي براي هواي گرم و شرجي بندر تركمن طراحي شده اند. اما زنان تركمن به ويژه دختران جوان اين گونه فكر نمي كنند و با اين نظر كاملاً مخالف اند. آنها نوع پوششان را يكي از مشكلات اصلي خود عنوان مي كنند. حفظ پوشش تركمن و اصالت آن در ميان تركمن ها بسيار حائز اهميت است و استفاده از پوشش هايي مثل مانتو و شلوار غير قابل پذيرش است. زني كه در شهر پوششي غير از تركمن دارد با تمسخر ديگران روبرو مي شود . چرا كه در ميان تركمن ها پوشش غير سنتي، پوشش اقوام فارس تلقي مي شود.
بسياري از زنان تركمن دليل مخالفت خود براي استفاده از لباس سنتي شان را قابل پذيرش نبودن آن در ميان غير تركمن ها عنوان مي كنند. برخي از اين زنان از تجارب خود در ساير شهرها و نگاه اطرافيان درباره پوششان مي گويند. بيش از از نيمي از زنان تركمن كه فعاليت اجتماعي دارند اين نوع پوشش را بازدارنده تلقي مي كنند و ترجيح مي دهند از لباس معمول - مانتو و شلوار- استفاده كنند.




