RSS  

تا عید قربان ،بزرگترین عید ترکمنها چیزی نمانده و همه ترکمنها از هم اکنون خود را برای این عید بزرگ آماده می کنند.

بحران های قومی در سال 1385

ایران سرزمینی است با قومیت های گوناگون که می تواند برای سرزمینمان هم یک فرصت برای توسعه باشد و هم می تواند یک تهدید برای عقب ماندگی باشد که بسته به سیاست هایی دارد که دولت به کار می گیرد و بر این اقوام اعمال می کند

در سال 1385 ما شاهد چندین بحران قومی بودیم که از چند روز مانده به آغاز سال 85 با واقعه جاده زابل-زاهدان آغاز شد و با اهانت روزنامه ایران به اقوام آذری زبان شدت یافت و اکنون  هم با اهانت کیهان کاریکانور به قوم لر ادامه دارد .

آنچه که مسلم است این است این بحرانها ریشه در عوامل مختلفی دارد و نه در فرهنگ اقوام و مهمترین این عوامل عبارتند از :

احساس محرومیت نسبی که متأسفانه در اکثر اقوام ایرانی وجود دارد چرا که این اقوام اکثرا در مناطق مرزی و محروم که دور ازمرکز می باشد زندگی می کنند

وجود همسایه های نا امن که بر اقوام مرزنشین تأثیرمی گذارند

تحقیر اقوام ایرانی که خطرناکترین مورد می باشد که یا در قالب اعمال تبعیض گرایانه صورت می گیرد و یا در قالب لطیفه و جوک و در کل سرگرمیها .متأسفانه مردمان نواحی مرکزی ایران در اوقات بیکاری برای سرگرمی شروع به مسخره کردن اقوام و مردمان دیگر نواحی می کنند و لطیفه های در مورد انها برای یکدیگر تعریف می کنند که این رسم چندین قرن است در بین مردمان ایران رایج است که نمونه آن می توان به لطایف عبید زاکانی اشاره کرد و به جای این که دولت با طرق مختلف جلوی این اهانتها به اقوام را بگیرد به آن دامن نیز می زند و اجازه می دهد تا نشریات نیز به این گونه اهانتها بپردازند

وجود شکاف در بین استانها

و وضعیت کنونی ایران که با توطئه بیگانگان روبروست

دولتمردان و مسئولین باید این نکته را در نظر داشته باشند که اهانت به اقوام امری بسیار خطرناک می شود که هزینه های جبران ناپذیری را در پی خواهد داشت چرا که یک فرد از قومی خاص می تواند محرومیت ها و نابرابری ها را به خاطر سرشتی که دارد تحمل نماید اما نمی تواند شاهد این باشد که تحقیرش می کنند و او را به سخره می گیرند و برای جلوگیری از ایجاد چنین بحرانهای دولت می بایست قبل از هر چیز جلوی این اهانتها را بگیرد  و به عواملی که دافع این گونه بحرانها است توجه نماید که مهم ترین این عوامل عبارتند از:

برابری در فرصتهای دستیابی به مقامات سیاسی و اداری

انتخاب همراه با اطمینان و اعتماد به مسؤلین بومی

تساوی در حقوق مربوط به مشارکت های سیاسی

از بین بردن شکافها و درگیری ها و پرهیز از سرکوب

و جلوگیری از محرومیت

تحقق حقوق شهروندی و تقویت نهادهای مدنی

بسط مشارکت سیاسی نهادینه شده

جلو گیری از تمرکز گرایی در تصمیم گیریها

امیدواریم که از این پس شاهد این گونه بحرانهای قومی در کشور نباشیم چرا که ضررش دامن همه را می گیرد.

کنون که نوبت توست ای ملک به عدل گرای

                                                           معنای واژه یورت

آنچه که ایرانی آن را آلاچیق می نامند و ترکمنها و ترکها آن را اوی  می نامند در بیشتر زبان های دنیا با نام یورت شناخته شده است

Yurt که واژه ای انگلیسی است گویا از واژه 'Yurta' که روسی است گرفته شده است به معنای خیمه کروی اقوام آسیای مرکزی می باشد و همین کلمات با اندک تغییری نیز در زبانهای آلمانی و فرانسوی نیز استفاده می شود که عبارتند از 'Yourte','Jurte' 

اما واژه یورت که در زبانهای گروه زبانی ترکی استفاده می شود نیز این معنا را می دهد در جواب باید گفت که این گونه نمی باشد چرا که معنای یورت آنچه که روسها و دیگر زبانها می پندارند نمی باشد بلکه واژه یورت به معنای سرزمین و منطقه و یا ناحیه گفته می شود و اقوام ترک زبان آن را در مورد خانه هایشان به کار نمی برند بلکه برای منطقه و ناحیه ای اطلاق می کنند و ترک زبانان و ترکمن ها مسکنشان را   oy  ،ey , uy  می نامند و مغولها 'Ger'  می نامند.

ترکمنان در گذشته به علت این که دائماً در کوچ بودند از خانه های استفاده می کردند که قابل حمل بودند و آن را "اوی" می نامیدند این چادر از اسکلتی چوبی به شکل دایره ای با پوششی از نمد بوده است و این چادر ها خود بر دوقسمند:

الف-قره اوی: قره اوی به چادری گفته می شود که به خاطر استفاده زیاد رنگ انها سیاه و قهوه ای می شده است و در بیشتر اوقات محل زندگی خانواده ترکمن بوده است

ب:آق اوی:چادر سفیدی است که جز برای عروس و داماد و یا مهمانان دارای احترام زیاد بر پا نمی شود .این چادرها با نمد بسیار تمیزی پوشانده می شود

کار ساختن آلاچیق و بر پا کردن اسکلت آن به وسیله مردان صورت می گیرد و نزئینات داخلی نیز توسط زنها صورت می گیرد و در حین بر پا کردن آلاچیق مراسم مخصوصی نیز وجود دارد

بلوچ

چـــــکــــــرّان آرت پــــــــمــــا ره بـــــنــــــــــــــــــــــدان

کــــه هــــر چُــــنـــت غــــم بــــه بـــیـــت بــچــکـــنــــــدان

آ کـــــهُــــنــــیــــن نـــــنـــــد ءُ نــــیـــادی ســیــــت انـــــــــت

دگــــــــــــــه نـــوکـــبـــن نـــوبـــتـــی پــــر بـــنـــــــــــــدان

بـــژن انـــــت دل مــــنــــی گــــران بـــــار انــــــــــــــــــــت

چـــــه دروگـــــیــــن وعــــــده ءُ ســــوگــــنــــــ-ـــــــــــــــدان

داگ مــــــن ایـــــر کُــــتــــه بــــنــــدبــــنـــــــــــــــــــــــــــد ء

پـــه شــــئــــــی گـــــوســـــتــــگـــیـــن پــــد ءُ رنـــــــــــــدان

آ قـــــــولانــــــی شـــپ انــت بـــی مــتـــیــــــــــــــــــــــــــن

کــه گـــــوســـتــنـــت گـــون ردیـــــن تــــــیــر بـــــــــــنـــدان

تـــــو رونــــق دل مـــــدئی امــــــــــــــــــــــــــــــــــــــروز ء

چـــه لاچـــــــار ءُ غـــــمــــــی پــــا بــــنـــــــــــــــــــــــدان

امروزه در زندگی روزمره  به مانند گذشته نزاع های طایفه ای وجود ندارد و اصلا این گونه موارد مطرح نمی شود که نمونه آن شهر گنبد است که تمام ایلات و طوایف  هر روز با هم در ارتباطند ولی همین که حرف انتخابات مطرح می شود همه به دنبال کاندیدی می گردیم که هم طایفه ما باشد ما اگر یموت هستیم کاندیدایی که به او رای می دهیم هم باید یموت باشد و ما اگر آتابای هستیم کاندیدای که به او رای می دهیم هم باید آتابای باشد و ما اگر آق آتابای و یا قجق باشیم کاندیدایی که به او رای می دهیم هم باید آق آتابای و یا قجق باشد و همینطور پیش می رودیم تا به زیر تیره ها برسیم که بیش تر در روستاها مطرح است.

همه از تعداد طوایف و تیره هایی که در گنبد هستند با خبریم و اگر هر کس بخواهد به هم طایفه ای خود و یا به هم تیره خود رای بدهد مسلما هیچ ترکمنی در انتخابات پیروز نخواهد شد و اینگونه انتخاب کردن ما را از تنها فرصتمان باز می دارد و تیشه به ریشه خود می زنیم

این امر بیشتر در شهرستان گنبد و روستاهای اطرافش وجود دارد  که به خاطر چنین گسستگی هایی در هر دوره شاهد منتخب شدن غیر ترکمنی هستیم که اکثریت آن روستا و شهر را ترکمنها تشکیل می دهند . و علاوه بر این اگر هم غیر ترکمنی وجود نداشته باشد (مثل بندر ترکمن و آق قلا و ..)شایسته ها زیر چکمه های تعصبات له می شوند

اکثر اهالی شهر و روستا از کاندیدها اطلاعتی دارند و از شایسته بودن و ناشایسته بودن آنان آگاه هستند و چه خوب است که ترکمنهای شایسته به دور از تعصبات طایفه ای انتخاب شوند  و حداقل  سرنوشت ساز شهر و یا روستای خود باشیم

چند روزیه که به خاطر فراهم آوردن وسایل و لوازم لازم برای برگزاری نمایشگاه وقت نمی کنم که وبلاگ را به قولی آپدیت کنم.وضعیت نمایشگاه هم گاهی نا امید کننده می شه و گاهی هم امیدوار کننده

امشب با دبیر کانون فرهنگی دانشگاه جلسه داشتیم که تمام اقوام بودند متأسفانه در این جلسه اعلام شد که دانشگاه حاضر نیست بودجه نمایشگاه را به صورت کامل بدهد و ما هم مجبوریم موسیقی را از  برنامه برداریم که البته چندتا از اقوام اعتراض کردند که ما جز موسیقی چیز دیگری برای نمایش نداریم و قرار شد تا نتیجه نهایی فردا اعلام بشود

وقتی که در جلسه موسیقی را حذف کردند  خیلی ناراحت شدم چرا که موسیقی ترکمنی حرفهایی زیادی برای گفتن دارد ولی ما باز تلاش خود را می کنیم که برنامه موسیقی را داشته باشیم  اگر هم دانشگاه بودجه اش را ندهد و امیدواریم کسانی پیدا بشوند که در این امر ما را یاری نمایند.

۱۶ آذر سالروز دانشجو بر همه دانشجویان مبارک باد

روح شهیدان شریعت رضوی،قند چی و بزرگ نیا که آغاز کننده جنبش دانشجویی بودند شاد باد.

دانشجویان لر زبان دانشگاه زابل خواستار توقیف هفته نامه کیهان کاریکاتور و سپاس شدند

دانشجویان لر زبان با نصب طوماری که به امضای صد ها تن از دانشجویان دانشگاه زابل رسید از ریاست محترم جمهور آقای احمدی نژاد خواستار توقیف هفته نامه های مذکور شدند

نشست دیشب دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل بیش از آنچه که فکر می کردم نتایج مثبتی را در پی داشت. در نشست دیشب که تمامی دانشجویان ترکمن شرکت داشتند بعد از تلاوت آیاتی از قرآن کریم توسط آقای توغدری  آقای برزین به سخنرانی درباره اهمیت نمایشگاه پرداختند و و عنوان کردند که شرط اساسی برای برپایی نمایشگاه همکاری و تلاش تمامی دانشجویان می باشد و در ادامه خواستار افزایش فعالیت های فرهنگی شدند که خوشبختانه در پایان تمامی دانشجویان حاضر به همکاری شدند

و در اینجا از تمامی دانشجویانی که دعوت ما را پذیرفتند و تشریف آوردند سپاس گزاری می کنیم و امیدورایم این همکاری در زمینه فعالیتهای فرهنگی دیگر نیز ادامه داشته باشد.

به خاطر اصرار دوستان مجبورم رنگ قالب وبلاگ را عوض کنم هر چند از رنگ قبلی خوشم میامد

چه کنم نمی شه حرف دوستان را نادیده گرفت.

نشست دانشجویان ترکمن

 دانشگاه زابل

در راستای برگزاری نمایشگاه فرهنگ ایران زمین نشست فوق العاده دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل قرار است روز سه شنبه ۱۴/۹ رأس ساعت ۲۰ در کلاس شماره ۵۰۲ (سمعی بصری ۲) بر گزار شود از تمامی دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل دعوت بعمل می آید تا در نشست شرکت کنند .

موضوع بحث نشست ،بررسی مشکلات و موانع برای ایجاد غرفه فرهنگ ترکمن در نمایشگاه و یافتن راه حل برای رفع موانع و مشکلات.

حضور تک تک شما عزیزان می تواند مفید واقع شود.

در این نمایشگاه به هر کدام از اقوام ایرانی غرفه هایی جهت نمایش فرهنگ و صنایع دستی و آداب و رسوم اختصاص می یابد و از آنجا که این نمایشگاه در سطح وسیعی بر گزار می شود ما دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل در صدد ایجاد غرفه ای برای نمایش فرهنگ ترکمن هستیم ولی متاسفانه به علت مسافت زیاد بین زابل و ترکمن صحرا با مشکلات زیادی روبرو هستیم و امیدواریم با کمک دانشجویان ترکمن و نهادهایی فرهنگی و مردم شناسی ترکمن صحرا از این موانع عبور کنیم و بتوانیم فرهنگ غنی ترکمن را آنگونه که شایسته است به نمایش در بیاوریم

لازم به ذکر است که در این نمایشگاه ها علاوه بر به نمایش گذاشتن صنایع دستی امکان اجرای برنامه های زنده ای چون موسیقی و آشپزی محلی و رقص ها و ... نیز وجود دارد و همچنین نمایش آداب و رسوم از طریق فیلم در آمفی تئاتر دانشگاه زابل.

ما دانشجویان ترکمن دانشگاه زابل شدیدا نیاز به همیاری کسانی هستیم که می توانند ما رابه هر نحوی یاری نمایند تا بتوانیم فرهنگ ترکمن را به بهترین نحو به نمایش بگذاریم.

از زمانی که دولت نهم روی کار آمد شهر زابل بیش از پیش مورد توجه مسئولین و دولتمردان قرار گرفت و علتش هم شاید خشکسالی ها پی در پی زابل باشد که موجب بروز مشکلات متعددی برای اهالی این شهر گشته است . بعد از سفر رئیس جمهور به شهر زابل ما شاهد بهبودی وضعیت این شهر بودیم که با انتصاب آقای دهمرده(ریاست سابق دانشگاه زابل)این بهبودی با روند تندتری ادامه پیدا کرد که نمونه بارز آن پیشرفت چشم گیر دانشگاه زابل است که پیشرفت وضعیت شهر زابل را نیز در پی داشته است و رشد دانشگاه زابل به گونه ای بود که این دانشگاه با ۲۷۳ درصد رشد در اعتبارات هزینه ای خود در سال ۱۳۸۵ مقام نخست را از این نظر در میان دانشگاههای کشور به خود اختصاص داد

علاوه بر حضور ریاست جمهور شاهد حضور تنی چند از وزیران بوده ایم و همچنین دانشگاه زابل هر هفته پذیرای متفکران و فعالان سیاسی کشور می باشد و امروز هم شاهد حضور رئیس مجلس شورای اسلامی آقای غلامعلی حداد عادل هستیم که مهمترین موضوع سفر ایشان به شهر زابل آب و استفاده بهینه از آن می باشد

در اینجا گله ای از مسئولین و دولتمردان دارم که چرا نسبت به استان گلستان بی توجهی می کنند اگر شهر زابل محروم است و دچار خشکسالی شده است . استان گلستان نیز چند سالی است که با سیلهای بنیاد کن روبرو است و مشکلات فراوانی برای مردم این استان مخصوصا مناطق محروم و دور افتاده ای چون کلاله و مراوه تپه به وجود آورده است که متا سفانه تا کنون هیچ وزیر و مسئولی زحمت بازدید از آن مناطق را به خود نداده است و مشکلات مردم شکیبای این منطقه همچنان وجود دارد و هر سال کابوس وحشتناک سیل خواب خوش را از انان می گیرد در اینجاامیدوارم که بعضی از مسایل سبب از میان برداشته شدن عدالت و مساوات نشود

   اسب ترکمن

«سوگند به اسبان دونده ای که نفسشان به شماره می افتد و سوگند به اسب هایی که در صحنه ی کارزار بر اثر برخورد سم هاشان با سنگ ها ، آتش می افروزند . سپس سپیده دمان بر دشمنان حمله آورده وآن ها را در میان گرد و غباری که بر اثر سم هایشان براگیخته اند به محاصره می گیرند .» عادیات 1-5 اسب ترکمن: این اسب در 400 سال پیش از میلاد شناخته شده است . همان گونه که می دانید آسیا مهد پرورش اسب بوده است . در این قاره دو نژاد آرین و مغول به وجود آمد وبه تدریج از این قاره به قاره دیگر نقاط جهان مهجرت کرده ودر آن مناطق تکثیر و گسترش پیدا کرده اند . اسب ترکمن بهترین نمونه از نژاد مغول است . امپراتورهای چینی شیفته ی این اسب بودند وآن را از خان های مغول می گرفتند . در سده های 8 تا 10 میلادی سواره نظام عراق نیز این اسب استفاده می کرد . در سده چهارم هجری یکی از قبایل ترک که از کرانه ها ی جیحون به سوی جنوب سرازیر شده بود در دشت ترکمن امروزی مستقر شده و ترکمن خوانده شدند و به این ترتیب نژاد مغول رابا خود به این منطقه که ترکمن صحرا نامیده می شود ، آورده و نژاد ترکمن کنونی شکل گرفت . در حال حاضر اسب های ترکمن ، در مناطق مختلف کشور پراکنده شده اند . منطقه ی اصلی پرورش آنها از گرگان تا جلگه های شمال و تا دشت بجنورد گسترش پیدا کرده است . برای اسب ترکمن 4 تیره ی آخال تکه ، یموت ، چناران و جرگلان شناخته شده است . تیره ی یموت آمیختگی بیش تری با نرهایی که طی سال ها از فارس و خوزستان به دشت گرگان برده شده اند داشته و نسبت به آخال تکه کوچک تر است . تیره چناران را نیز از تیره های اسب ترکمن می شناسند که در زمان نادرشاه از آمیختگی مادیان ترکمن با نرهای عرب پدید آمده است . اسب های این تیره برای پرش مناسب است . تیره های دیگری که از اسب ترکمن شناخته می شوند ، بیش تر از روی نام پرورش دهنده و یا محل پرورش ، گرفته شده و همان ویژگی های اسب های ترکمن ، یموت و آخال تکه را دارند . از این تیره ها می توان به سارچه کور ( همان آخال تکه امروزی ) ، ارتق قلیچ و دراز خان مختوم اشاره کرد . ویژگی های اسب ترکمن : ناحیه ی سر : صورت کشیده بلند ، استخوانی و ظریف ، نیم رخ کوژ یا راست ، گوش ها ظریف و درازتر از اسب عرب ، چشم ها درشت ، بینی دارای تحدب مختصر ، کاکل کم مو و نرم ، دو فک کشیده و پیشانی عریض از مشخصات بارز اسب ترکمن است . ناحیه ی گردن : گردن بلند ، کشیده و نازک بوده و اتصال آن با بدن قوی است . ناحیه ی شانه : شانه ، بلند و عضلانی است . ناحیه ی سینه : ژرف و قوی است . ناحیه ی شکم : شکم جمع شده است واندام ها بلند و کشیده به نظر می رسند . ناحیه ی کمر : بلند و کشیده و جدوگاه برجسته است . ناحیه ی کپل : کمی شیب دار با پهنای خوب ، بن دم تا اندازه ای بالا ، دم کم مو ولی بلند است . نواحی دست وپا: دست و پا کاملا" موزون ، بلند و کشیده ، پر توان ،استخوانی و خشک ، مفاصل قوی ومتناسب، ساقها خوش ترکیب ، بخلوق تا اندازه ای کوتاه، کم مو وسم پهن تر وکوتاهتر از اسب عرب است . پوست نرم، مواج وبراق، یال ودم کم ، و ساق پا بدون موی بلند است رنگهای اصلی عبارت از:کهر، نیلی، کرنگ، سمند و قره کهر است. ویژگیهای اخلاقی: این نژاد خون سرد ، نجیب و فرمان بر است. از این نژاد در کورس، پرش و سواری می توان استفاده کرد. اندازه متوسط قسمتهای مختلف بدن: ارتفاع(فاصله از جدوگاه تا زمین ): 155 سانتیمتر طول بدن(از جدوگاه تا آخرین مهره دم): 142 سانتیمتر فاصله شکم تا زمین : 85 سانتیمتر طول سر: 53 سانتیمتر دور سینه: در اسب نر 167ودر مادیان 165 سانتیمتر عرض سر( فاصله دو چشم ): 17 سانتیمتر ویژگیهای اسب چناران 1. قد: 148تا154سانتیمتر 2. گردن: بلند و شمشیری، کشیده، اتصال به شانه مناسب ، زیر چانه پهن و گلو دارای انحنای است: 3. شانه: بلند و پر ماهیچه 4. کمر: بلند ولی کوتاهتر از یموت و آخال تکه است. 5. کپل:گرد و پهن مانند اسب عرب : 6. کتف: بلند، عریض و افتاده 7. قلم دست وپا: کشیده وبلند، استخوانی با مفصلهای قوی و مناسب و کلفتتر از قلم آخال تکه ، ساق مناسب ، بخلوق بلند، سم قوی و جمع است. 8. اندام : بلند 9. سینه : پهن وقوی ، روی هم رفته سنگین تر از آخال تکه و یموت 10. پوست: نرم، مواج،یال و دم پر مو و ساق پا بدون موی بلند 11. رنگ: رنگهای اصلی کهر، نیلی و کرنگ تیره های اسب ترکمن اسب ترکمن دارای دو تیره ی مشخص و یک تیره ی مخلوت ولی معروف بشرح زیر است: 1. تیره آخال تکه: دارای تمامی ویژگیهای نژاد ترکمن است . گردن کشیده و مستقیم و متوجه بسوی بالا ، کمر وپشت طویل و قد بلند ،( حد اعلای نژاد ترکمن) بوده و به رنگهای مختلف موجود است این نوع اسب مورد پسند عموم است . 2. تیره یموت : این تیره دارای گردنی کوتاهتر و مستقیم تر و کمر و پشتی کوتاه تر است. در اصطلاح به اسبهای گرد شباهت دارد . این تیره ضمن دارا بودن تمامی ویژگیهای نژاد ترکمن از نظر طول بدن و بلندی از آخال تکه کوتاه تر است. 3. تیره ی چناران: از اختلاط دو اسب عرب وترکمن ، تیره ای به نام چناران بوجود امده است که اسبی محکم با شباهت های به اسب عرب و ترکمن است . اغلب قسمت جلو و سر سینه ی آن شبیه اسب عرب و قسمت عقب درست مشابه اسب ترکمن است . اسب چناران قوی ، دارای سینه ای عمیق ، دست و پاهایی محکم ، هوش سرشار و به خصوص مقاومت مناسب است و برای مسابقات پرش ، اسب دوانی و راه پیمایی های طویل مناسب است . این تیره به دستور نادر شاه افشار به منظور لشکرکشی به هندوستان به وجود آمده است . گذشته از سه تیره ی فوق ، اسب هایی به نام جرگلان و حبیب ایشان با تغییرات خیلی جزیی وجود دارد که فقط به مناسبت پرورش در منطقه ای نام گرفته اند و تغییری از نظر شکل در آن ها به وجود نیامده است . کاربرد های تیره های اسب ترکمن تیره های آخال تکه و یموت بیش تر در اسب دوانی استفاده می شده اند که در پرش نیز اسب های درخشانی بوده اند . اسب چناران بیش تر برای پرش مناسب است و اسب سواری خوبی نیز شمرده می شوند .

با تشکر از دوست عزیزم طاهر توغدری

حرف دلت را از دوست پنهان نکن

۲-نفس بیز اژدرهادر ،دولمازدم دویمازدم                 

نفس و هوس انسان به سان اژدهایی سیری ناپذیر است

۳-اوتی تانا توکادر،چوراگی چاغا

علف را گوساله تمام می کن نان را هم بچه

اشاره دارد به علاقه کودکان به خوردن نان

۴-بیدولت اوغلیدن،دولتلی قیزیم

ازپسر بی ادب دختر مؤدب بهتر است

۵-داش جاجک ،اچی موجک

ظاهری زیبا و باطنی پلید

۶-اوقووی هر وقت اوقیسنگ گیچ دال

هر وقت به دنبال علم بری دیر نیست

۵-یگیت دایی سینا چکر

حلال زاده به دایی اش می ره

۶-آیدلیان سوزی،آتلیان اوق

حرفی که گفته می شود به سان تیری است که پرتاپ می شود.

۷-آلغی لی نینگ دیلی اوزین

زبان طلبکار دراز است

۸-آجی سی بولمادیغنگ سویجی سی هم بولمار

آنچه که تلخی ندارد شیرینی هم نخواهد داشت

۹-آچ لیق بلاسیندن دوقلیق بلاسی یامان

مصیبت سیری از گرسنگی شدیدتر است

۱۰-آخمق دوستدن عقللی دوشمان یخشی دور

دوشمن دانا به از دوست نادانان

كتاب افسانه‌هاي مردم تركمن  كه در برگيرنده داستان همه تركمنهای دنيا میباشد ، امروز سه‌شنبه 30 آبان از سوي مركز ميراث فرهنگي ملي و دانشكده نسخ خطي تركمنستان منتشر شد. كارشناسان تركمن پس از جمع آوري نسخ خطي درباره افسانه‌هاي قديمي تركمنها ، آن را ترجمه كرده‌اند. هر چند افسانه‌هاي تركمن‌ها از نسلي به نسل ديگر منتقل شده ولي در اين كتاب آداب و رسوم ، فرهنگ و تاريخ ملت تركمن تشريح شده است. خبرگزاري تركمنستان در زمينه ترجمه و چاپ كتاب افسانه‌هاي مردم تركمن پيش‌بيني میکنند كه اين كتاب با استقبال گسترده تركمن‌ها روبرو شود. همچنين كارشناسان مركز ملي ميراث فرهنگي تركمنستان ، مجموعه نسخ خطي "كتاب شطرنج" كه از سوي شطرنج بازان قرن نهم ميلادي به زبان عربي نگاشته شده بود ، به زبان تركمني ترجمه كردند. دراين كتاب علاوه بر نحوه بازي شطرنج در نزد تركمنان، اطلاعاتي در زمينه شرح و حال برخي بزرگان تركمن ارايه شده است.

جنگ مرو سر آغاز جدایی ترکمنها

کشتی های جنگی روسیه در جزیره آشوراده که در 33 میلی مردابی در نزدیکی دماغه طویلی در استرآباد قرار دارد ،از عملیات نیروی دریایی ترکمنها در دریای خزر جلوگیری می کردند.در سال ۱۲۷۴هجری سپاهیان ایران به فرماندهی سلطان مرادمیرزا حسام السلطنه مرو را متصرف شدند ولی دیری نگذشت که ترکمنها امنیت ایالات خراسان ار متزلزل ساختند.در سال ۱۲۷۷شاهزاده حمزه میرزا حشمت الدوله برادر بی کفایت حسام السلطنه و با پیشکاری میرزا محمد آشتیانی قوام الدوله با لشکری انبوه از طرف دربار ایران مأمور سرکوبی ترکمنان گردیدند و به خاطر به وجود آمدن اختلاف بین فرماندهان سپاه ایران و در نتیجه عمل جاهلانه حمزه میرزا که سپاهیان خود را از شهر مستحکم مرو خارج ساخت و شجاعت ترکمنها ،تشکر ایران مورد حمله ناگهانی ترکمنها قرار گرفت و به سختی از آنان شکست خوردند و چندین تن از سپاهیان به هلاکت رسیدند و یا اسیر ترکمنها گشتندو از جمله این اسیر شدگان عکاسی فرانسوی به نام بلوکویل بود که ناصرالدین شاه او را برای عکسبرداری و نقاشی از میدان نبرد همراه اردو فرستاده بود و او مدت هیجده ماه در چنگ ترکمنها اسیر بود.

شکست سپاه ایران در مقابل ترکمنها سبب پیشرفت قوای روسیه در آسیای مرکزی شد .روسها ابتدا شهر خوقند و بعد شهرهای بخارا و خیوه را تسخیر کردند. در سال ۱۲۹۸ژنرال اسکو بلوف روسی ، به قلعه گوک تپه که پایگاه ترکمنان بود حمله اورد و سه سال بعد روسیه با تسخیر مرو ، مرز مشترک خود را با ایران به ناحیه ذوالفقار یعنی نقطه ای که مرز ایران وافغانستان آغاز می شود رسانید و ایران نه تنها از طرف شمال غربی بلکه از شمال شرقی نیز با روسها همسایه شد.

جنگ مرو از وقایع تاریخی مهم ترکمنها می باشد که حماسه آفرینی ها آنها در ان جنگ برای همیشه در دفتر تاریخ ثبت است حماسه مردمانی که آزادی را بیشتر از هر چیز دیگر می پسندند و برای آن جان می دادند .و هنوز شجاعت ترکمنها در اذهان فرماندهان و مورخان روسی  وایرانی ماندگار است .