به گزارش روز شنبه اداره كل اطلاعات و مطبوعات وزارت خارجه، پيش از اين فرقاني در سمت كاردار، سفير جمهوري اسلامي ايران در افغانستان و تاجيكستان و معاون رييس نمايندگي وزارت امورخارجه در خراسان مشغول به كار بوده است.
امروز آخرین روز ترم است دانشگاه زابل حال و هوای دیگری دارد دانشگاه شلوغ و جلوی دانشگاه هم پر از اتوبوس های که به مقصدهای گوناگون حرکت می کنند و همه خوشحالند که بعد از چند ماه به شهر و دیارشان می روند البته کسانی هستند که عدم موفقیت در امتحانات این لذت را از آنان گرفته و به جای این که دنبال اتوبوس باشند و در فکر خداحافظی ، دنبال استادند و در فکر این بتونند نمره ای از آنان بگیرند.در و دیوار دانشگاه و خیابان دانشگاه پر شده از تبلیغات و اعلامیه که بر روز آنها حک شده سرویس دانشجویی به مقصد....قیمت.....با امکانات پذیرایی.و ماهم فردا به سوی صحرا حرکت می کنیم صحرایی که اگر چند روز نبینیمش انگار غریبترینیم.
جانامه واصل اولغان شیرین جانه سر اتمز
جنتده جاودانلار بول مکانه سر اتمز
سنگا دوشگن گوزلاریم قیز-جوانه سر اتمز
یاریم یخشیدن یخشی ،من یامانه سر اتمز
جسمیم ایچینده جانیم، جان ایچره اول جاناندیر
منینگ مهریم آلیبدیر، اوزی نامهرباندیر
بیر گوز آچسام گورمسم منگا آخر زماندیر
گوز یومینچام ،گوزیمدان قانلی یاشیم رواندیر
رحم ایلائیب گوزیمدن آقان قانه سر اتمز
قره زلفینگ ولیّلی ، جمالینگ والضّحی دیر
پریار سلطانی،حسن ایچره پادشا دیر
من سن یارینگ ، عشقینده اولمکلگیم روادیر
مهرینگه دعواگار من، ایگی گوزیم گوا دیر
اوسین کمین بوچشمم اوزگه یانه سر اتمز
کاسه-کاسه ایچسم، خیالی آق قولینگدان
کونگلوم قوشی چیرماشیب،آیریلماز کاکلیندان
خجل چکر شکر لر دهان ایچره تیلیندان
خلوت یرده جمع اولیب قوچام نازک بیلیندن
باغ ارم ده دال چیقان ارغوانه سر اتمز
طولان کمین دالمانیب، عقل-هوشیم آلیب سن
هر کیم گورسه جمالینگ جانینه اود سالیب سن
غمزه بیلن تور قوریب جگر باغریم دلیب سن
حلق حالیمغا آغلاشار، سن بو حالمه گولوب سن
نفس حسنینگ زاریدیر،بگه-خانه سر اتمز
اسبهاي نژاد تركمن به دليل نداشتن خلوص نژادي در مسابقات كورس زمستانه كيش كه 13 بهمن آغاز ميشود، شركت نميكنند.
اين نژاد در كورس پاييزه گنبد هم ندويد.
اسب تركمن كه يكي از نژادهاي اصيل اسب در ايران و جهان است در مسابقات كورس زمستانه كيش همچون كورس پاييزه گنبد نميدود و به اين ترتيب زمينه معرفي اين نژاد اصيل مهيا نمي شود.
حكيم ايگدري، مدير مجموعه سواركاري گنبد و عضو كميته اسبدواني فدراسيون سواركاري در اينباره به ميراثخبر گفت:« برگزاري مسابقات كورس يكي از بهترين روشها براي حفظ اين نژاد است، اما نبود قانون مشخص براي تععين اصالت اين اسب و زمانبر بودن آزمايشهاي D.N.A پيش از مسابقه باعث شده تا شرايط براي حضور اين اسب در مسابقات آتي فراهم نشود.»
وي افزود:« بيشتر اسبهايي كه با نام تركمن در مسابقات شركت ميكنند، اسبهاي يابو هستند كه به دليل فونتيك نزديك به اسبهاي تركمن، امكان شناسايي آنها از اسب تركمن وجود ندارد و اين موضوع در نهايت به ضرر كشاورزي است كه اسب تركمن را نگهداري مي كند.»
ايگدري گفت:« كميته اسبدواني تلاش مي كند تا شرايط را براي برگرزاري مسابقات كورس ويژه اسبهاي تركمن فراهم كند.»
وي همچنين استقبال از مسابقات كورس پاييزه گنبد را در مقايسه با سالهاي قبل قابل ملاحظه عنوان كرد و ادامه داد:« بارش باران در روزهاي هفته و فراهم شدن زمين در روز مسابقه و افزايش تعداد هفتههاي كورس باعث شد كشاورزان از اين دوره از رقابتهاي كورس استقبال مطلوبي داشته باشند.»
مدير مجموعه سواركاري گنبد تاريخ گشايش دومين دوره مسابقات كورس زمستانه كيش را 13 بهمن ذكر كرد و افزود:« اين مسابقات در 6 هفته و با شركت حدود 80 راس اسب تروبرد برگزار ميشود.»
برگزار كننده اين مسابقات شركت P.M.I.R كيش است كه مجموعه سواركاري كيش را نيز اجاره كرده است.
فدراسيون سواركاري هنوز نتوانسته بر سر برگزاري مسابقات اسبدواني با شركت اسبايرانيان تفاهم كند.
شاید دوری از شهر و دیار و مصایب شهر قریب برایمان سخت باشد و تلخ (بخصوص در شهر دور افتاده ای چون زابل) اما وقتی در کنار دوستانمان هستیم و با آنان زندگی می کنیم سختیها آسان می شوند و تلخ ها شیرین.
و ما هم باید آرام آرام با دوستان خود وداع کنیم و برای آنها آرزوی موفقیت نمائیم
داود فروتن ، عبدالله جرجانی، طاهر توغدری ، پاراخت برزین و یوسف دوگونچی
باز هم برای این دوستان خوبم آرزوی موفقیت می کنم امید است که همواره ما را به یاد داشته باشند
سرویس دانشجویی به مقصد
گرگان-گنبد
زمان حرکت:
صبح یک شنبه ۱ /۱۰/۱۳۸۵
با توجه به مشکلات فوق برخی از دانشجویان دانشگاه زابل اقدام به مهیا کردن سرویس دانشجویی می کنند که بسیار به نفع دانشجویان می باشد و این روزا که همه قصد رفتن دارند بازار شلوغی دارد .در این سرویس های دانشجویی علاوه بر این که در خط مستقیم به سوی مقصد حرکت می کنند مجهز به امکانات رفاهی می باشند و خوشبختانه سرویس های دانشجویی برای تمام استانها نیز وجود دارد و این خود جای شکر دارد .
یکشنبه، 24 دی، 1385
آب و محیط زیست: مديرعامل شرکت سهامي آب منطقهاي گلستان اعلام کرد: با اتمام مطالعه و اجراي سدهاي لاستيکي در استان گلستان، اين استان داراي سد لاستيکي خواهد شد.
مهندس نادعلي حاجيلري در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)- منطقه خزر- با اعلام اين خبر اظهاركرد: مطالعات مرحله اول و دوم سدهاي لاستيکي خواجه نفس، آق قبر، ديگچه و گنبد در سال 1383 انجام يافته و آماده اجرا بوده و سد لاستيکي خواجه نفس نيز در حال اجراست.
به گفته وي، مطالعات مرحله اول سد لاستيکي آقدکش با اهداف ذخيرهسازي (تامين آب) و کنترل سيل در دست انجام است.
وي در خصوص ضرورت احداث سد لاستيکي در استان گلستان خاطرنشان کرد: افزايش سطح تراز آب و امکانات انتقال آب به مزارع اطراف به روش پمپاژ، ذخيرهسازي و تضمين آب اراضي حاشيه رودخانه، تامين کمبود آب، جلوگيري از هدر رفتن آب، جلوگيري از تداخل آبهاي شور و شيرين، رفع مشکلات جزر و مد، طرح ساماندهي رودخانهها، کنترل سيلاب، محدوديت عرض، کمي شيب و عمق اندک رودخانههاي استان در ذخيره آبهاي شيرين از جمله عوامل ضروري احداث سد لاستيکي در گلستان هستند.
حاجيلري مشکل رسوب و مزاحمت شاخ و برگ در تاسيسات فولادي مانند درچه، جلوگيري از آبشتگي پلها، ايجاد مخازن آب شيرين براي توسعه پرورش آبزيان، ايجاد نيروگاههاي آبي کوچک و توليد الکتريسته ارزان و دائمي، ايجاد مخازن آب براي بهبود کيفيت زيست محيطي را از عوامل ديگر ضرورت احداث سد لاستيکي در استان گلستان برشمرد.
وي مشخصات سد لاستيکي خواجه نفس را اعلام و تصريح کرد: رودخانه گرگانرود پس از طي مسير در 13 کيلومتري درياي خزر از روستاي خواجه نفس عبور ميکند. شرايط رودخانه در اين منطقه به نحوي است که آبگيري شغلي براي اراضي مجاور مقدور نبوده و کشاورزان از موتور پمپ براي رفع کمبود آب زراعي استفاده مي کنند.
شنبه، 23 دی، 1385
آب و محیط زیست: مديرعامل شركت سهامي آب منطقهاي گلستان گفت: طرح آبرساني به شهر گنبد در شرق استان با ۴۵ميليارد ريال اجرا شده است.
آنچه که ریزش را ندارد درشتش را هم ندارد
ال باتیر گوز قورقاق
دست شجاع است ولی چشم ترسو است
اوز اوینی قوللوق ادن،اولی ایلاته بگ بولار
آنکس که خانه و منزل خودش را بتواند به خوبی اداره کند ،توانایی اداره نهادهای اجتماعی بزرگتر را نیز خواهد داشت
اوزینگه یوقماجق ایشی خلقا اتمه
آنچه را که خود نمی پسندی برای دیگران هم نپسند
ایل ایله سیغار ،اوی اویه سیغماز
ادغام دو ایل در هم ممکن است ولی ادغام دو خانه ممکن نیست
حلوانی حکیم اییر ، شلّاقی یتیم
حلوا نصیب حکیم می شود و تازیانه نصیب یتیم
دویه لی بای ، دنیا لی بای
ثروتمندی که شتر دارد دنیا را دارد
بویی بیر قارش ،دیلی ایکی قارش
قد داره یک وجب ، زبون داره دو وجب
ایه سینه گرک بولسا قونگشی سینه حرام
چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است
اوین نینگ سونگی اورشا بارار
شوخی آخرش به دعوا کشیده می شود
ادبی کیمدن اوگراندینگ ،ادب سیز لردن
ادب را از که آموختی از بی ادبان
آغز بیرلیک همه زاتدان گویچلی دیر
وحدت و همدلی از هر چیز دیگر قدرتمندتر است
زيباييهای صنايع دستی گلستان در يك نگاه
اقوام مختلف استان گلستان كه هر يك فرهنگ، آداب و رسوم و صنايع دستي خاص خود را دارند، ابداعكننده و ادامهدهنده حيات بسياري ازصنايع دستي منطقه و كشور هستند.
در اين زمينه بافت قالي، قاليچه و پشتي تركمن، ابريشمبافي، نواربافي، ساخت دوتار تركمن، پلاس بافي، جاجيمچه، زيورآلات، سوزندوزي تركمن و بلوچ، نمدمالي، قلمزني و قلاببافي بخش كوچكي از اين زيباييهاي دست ساز است.
در استان گلستان هماكنون دو گونه رشتههاي صنايع دستي كه به آن بومي و غيربومي گفته ميشود رواج دارد، هر چند برخي از آنها منسوخ شده و در حال فراموشي است.
از اين ميان "قالي و قاليچه تركمن، نمدمالي عليآباد، رودوزيهاي كتول، زيورآلات تركمن، سوزندوزي شاهكوه، شيشهگري، مسگري، نمدمالي تركمن، سرپرده، پشتي و پلاس تركمن، ابريشمبافي راميان و مينودشت، ساخت ساز دوتار، سوزندوزي تركمن، سفالگري، ابريشمبافي تركمن، نواربافي تركمن، خورجينبافي، جوال، جاجيم، لباس محلي، زينسازي ، پوستين دوزي، چوغا (پوشاك سنتي) بيليشدوزي و چيغبافي" از صنايع دستي بومي اين منطقه است.
"حصيربافي، ورنيبافي، مينياتور، مليلهدوزي، مفرش، چنتهبافي، گليمبافي، گليمچه، سكمهدوزي (چشمه دوزي)، قالي گل برجسته، رنگرزي، معرق، نازك كاري، منبت، خراطي، تكهدوزي، قلاب بافي، ابريشم دوزي ( خامه دوزي)، قيطان دوزي، سوزندوزي بلوچ، منجقدوزي، دهيكدوزي"، از صنايع دستي غير بومي اين استان محسوب ميشود.
در اين زمينه هنرهايي چون "گلابتون دوزي، آجيدهدوزي، بردري دوزي، سرمه- دوزي، مرواريددوزي، رفوگري فرش، قلمزني، گبهبافي، نقشهكشي قالي و گليم، كاشي، مجسمهسازي، افزار فلزي، تذهيب، توربافي، حكاكي نقاشي، منبت معرق، زرگري، تراش سنگهاي قيمتي و نيمهقيمتي و صحافي سنتي نيز بايد به اين مجموعه افزوده شود.
درابريشمبافي پارچههاي ابريشمي الوان به صورت طاقهاي به طول ۲/۵متر و عرض ۳۰تا ۴۰سانتيمتر با ابزاري چون ماكو، ماسوره، شانه تهيه ميشود.
مواد اوليه اين هنر صنعت الياف ابريشمي الوان، نخهاي طلايي و نقرهاي است كه با ابزاري به نام "دار، نورد، شانه، قرقره، ماكو و ماسوره" انجام و براي استفاده درلباس، روسري، شال گردن، چادرشب، حوله و سفره كاربرد دارد.
اين هنر بيشتر در مناطق شرق استان گلستان همچون راميان، مينودشت، كلاله و نيز منطقه شاهكوه رواج دارد.
"نواربافي كتول" خاص منطقه كتول در حوزه شهرستان عليآبادكتول است و براي تزئين حاشيه لباسهاي سنتي و مصارف تزئيني ديگر با استفاده از نخ گلابتون توسط كارگاه مخصوص و سيم گلابتون بافته ميشود.
نخ گلابتون طلايي يا نقرهاي، كامواي سياه و سفيد مواد اوليه آن بوده و با استفاده ازكارگاه نواربافي، نيتراش خوردهكوچك و سيم گلابتون توليد ميشود.
"دوتار تركمن" ساز مخصوص تركمنها بوده و داراي دو سيم و ۱۱پرده است كه با چوب، استخوان و سيم توسط مغار و سوهان و چكش ساخته ميشود.
چوب توت و گردو، چسب، سيم، استخوان يا شاخ بز از مواد اوليه ساخت آن بوده و با ابزاري همچون اره، سوهان، سمباده، مغارهاي قاشقي و چكش ساخته ميشود.
اين ابزار بيشتر در مناطق تركمننشين ازجمله شهرستانهاي گنبدكاووس، كلاله، بندرتركمن و آق قلا توليد ميشود.
"پلاس" نوعي گليم بدون پرز با نخ پشمي است و نقوش آن ساده و هندسي بوده و با رنگهاي مختلف به صورت تخت و برجسته توسط دار و شانه و قيچي براي استفاده به عنوان زيرانداز و كيف بافته ميشود.
در بافت پلاس، پشم مهمترين ماده اوليه بوده و توسط هنرمندان بافنده با استفاده از دار، شانه و قيچي براي مصارفي چون زيرانداز، كيف و پشتي (قارچين) در شهرستانهاي گنبد، كلاله، آق قلا و بندرتركمن بافته ميشود.
و اما بايد گفت قالي و قاليچه تركمن كه مهمترين و معروفترين هنر صنعت اين منطقه بشمار ميرود، دستبافي پرزدار است كه از طريق درگيري تار و پود و پرز با نقوش هندسي روي دار افقي بافته ميشود.
مواد اوليه فرشهاي زيباي تركمن پشم، كرك، نخ پنبهاي و نخ ابريشم بوده كه هنرمندان آن را با كمك ابزاري همچون دار (قورمه)، قلاب (كسر)، قيچي (سني) و شانه (داراق) به فرشي زيبا تبديل كرده كه هنوز در خانه بسياري از ايرانيان با افتخار "زيبا و دست بافت بودن" استفاده ميشود.
اين هنر علاوه بر زيرانداز بودن به عنوان قارچين (پشتي) و سرپرده نيز كاربرد داشته و توليد آن مربوط به مناطق تركمننشين گلستان ميشود.
جاجيمچه يا "جاجم" نيز دستبافتي ضخيم و بدون پرز از جنس پشم و پنبه و داراي چله كشي بلند است كه به صورت راهراه و رنگين براي مصارفي چون زيرانداز و پادري بافته ميشود.
ابزار مورد نياز براي بافت جاجيمچه شامل چرخ، شانه، ماسوره، گورد و ماكو بوده و بيشتر در روستاي زيارت شهرستان گرگان توليد ميشود.
در اين ميان برخي از صنايع دستي منطقه نيز به مرور زمان به فراموشي سپرده شده كه از آن جمله سفالگري است.
گفته ميشود دوره تاريخي سفال جرجان در دوره صفوي پايان يافته است.
سفال به مواد يا قطعات و توليداتي گفته ميشود كه از خاك رس وبا استفاده از ابزارهاي سفالگري و چرخ آماده و در كوره پخته ميشود و مواد اوليه آن تنها خاك رس و آب است.
شيشهگري نيز كه متعلق به قرون سوم تا ششم هجري است، شامل محصولاتي بوده كه از طريق شكل دادن سيليس و ديگر مواد معدني در كوره و باروش دميدن توسط لوله مخصوص و ابزار ديگر براي ساخت انواع ظروف كاربردي و تزئيني استفاده ميشد.
مواد اوليه آن "سيليس، خورده شيشه، اسيد بوريك، عناصر ذوبكننده ، تثبيتكننده و سفيدكننده " بوده و با ابزاري همچون "بوري، ميزكار، قاشق چوبي، دستگاه آب، انبر، پنس، واگيره و قالب" ساخته ميشد.
مناطق توليد اين هنر جرجان قديم بوده است.
"مسگري" از ديگر هنرهاي منسوخ گرگان است كه براساس اعلام سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي گلستان فقط يك كارگاه از آن باقي مانده است.
ظروف مسي در گذشته در امور روزمره استفاده ميشد و امروزه نيز در برخي مراسم در ماههاي محرم يا رمضان مورد استفاده قرار ميگيرد.
شايد يكي از دلايل منسوخ شدن اين صنعت، جايگزين شدن فلزات سبكي چون روي و آلومينيوم به جاي آن باشد.
معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي گلستان ميگويد: به منظور حمايت از صنايع دستي قرار است طي چند روز آينده نمايشگاه سراسري صنايع دستي با حضور برخي مسوولان كشوري و استاني در سايت نمايشگاهي باباطاهر واقع در جاده نهارخوران گرگان افتتاح شود.
انوشيروان گرايلي افزود: براي حضور در نمايشگاه سراسري صنايع دستي استان گلستان از هنرمندان كليه استانها دعوت شده است.
به گفته وي اين نمايشگاه داراي ۱۲۰غرفه است و به هر استان حداقل سه غرفه اختصاص مييابد و غرفههاي پژوهش، توليد و كاربرد جديد صنايع دستي نيز در نظر گرفته شده است.
از منظر ديگر براي احيا و ادامه برخي از صنايع دستي منطقه در سالهاي اخير توسط سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي گلستان اقداماتي ازجمله با برگزاري دورههاي آموزشي انجام شده است.
گرايلي در اين ارتباط از ايجاد اشتغال براي بيش از دو هزار نفر در اين بخش از ابتداي سال جاري در استان گلستان خبر داد.
به گفته وي، اين اشتغال در رشتههاي معرق كاري، سوزن دوزي، گليمبافي، ابريشمبافي، طلاسازي و ديگر زمينههاي صنايع دستي ايجاد شدهاست.
در حال حاضر ۱۱۰هزار هنرمند و صنعتگر در استان يك ميليون و ۶۵۰هزار نفري گلستان در زمينه صنايع دستي مشغول فعاليت هستند.
براي بيان و ارايه برخي از زيباييهاي صنايع دستي گلستان و استانهاي ديگر نمايشگاهي در گرگان از بيست و هفتم دي ماه برپا ميشود.
23 دی 1385
منبع ایرنا
گوک دپه قالاسی
-----------
ولی کؤپک اوغلی
یادا سالساق شیندا یاتان جانلاری جان آلیپ جان به رن جان یاتیرمیندا
یازیق سئز یازقارلیپ یازقیت سئز یاتان یادی یاد سئز یاتان یان یاتیر میندا
آیرا آیرا تؤتا بیلمن آدلاری چوخدیر پهلوانلاری گرچک زادلاری
آد توتیپ یاد ادینگ روحی شادلاری آد سئز کوئیگ بولان کول یاتیر میندا
توپراق سوئین یاتیر توپراقین قوچیپ بیر شونگا خوشحال اول بار زاد دان گچیپ
تیر تاپمان غانیما قرقیلیق سانجیپ گردن نی یای ادن زور یاتیر میندا
واتان اوچین اسلام اوچین دین اوچین باش قویدیلار توپراق اوچین ایل اوچین
نامیس اوچین فرهنگ اوچین موین اوچین واخ آرمانلی گیدن آر یاتیر میندا
دیلیپ دیر بولسادی سؤوش باشا باش یأ حالیس بولماندا بیری میزه بأش
چاپیشاردیم لئش اوستونده قؤیپ لئش مونگینه تای بولان بیر یاتیر میندا
عاقیل پایخاسیندان واصف ادـ دی شالار مودام ینگش دا ـ دی عاقیل لی أرلار
اون مونگ بیلن سئگسن مونگ کئولانلار نوربردی خان آدلی پیل یاتیر میندا
قارا قومدا دوغلان قارا قومینگ غوردی آق ایشان پاتالی بیر دانا توردی
دوردی گؤزل انأنگ گرچک زریادی قارا باتیر قارا داغ یاتیر میندا
باشا باش دییپ چیقدی دورآت اوستینه غانیم قورقیپ قاچدی یرینگ پستینه
شاخوادک یاغدیرلان اوقینگ آستیندا قارا باتیرقارا داغ یاتیر میندا
دوستلار شینی یازدیم تاریج دا گؤریپ گؤرین دن بیلن دن سؤرا دیم گزیپ
تورکمنینگ تألین نی گردن ـ نه سالیپ دیقما سردار پلک شیر یاتیر میندا
گؤزل حه لیی اوغلی ایبین آتالی اؤله شیک دا قوشا پای میش یه تنی
خان نوربردینگ جان پناه دییپ تؤتونی بهادور آتالی خار یاتیر میندا
اول گرچک یگیت میش باتیر آقالی قوچ یگیت لر گورن اد ـ دی توقابی
یاو گونینده خان حضرتینگ دیره گی قوچ قوزی قوربانلی وار یاتیر میندا
قهرینا بأس گلمأن قانی قارالان آزمیندان تترأدی حیوا در ایران
غانیمینی غانیم بیلیپ آر آلان چوپان باتیر آژدار مار یاتیر میندا
کیمر کور زریادی گرچک بایلی خان صاپ دوران قوشینا بریپ سرانجام
دیدی مونگ جان آلمان بیرمن یکه جان قارا داغ قایالی زال یاتیر میندا
بایرام یاتیر بهرام یاتیر قان یاتیر حمزه یاتیر اوراز مأمد خان یاتیر
شاهیر یاتیر شاهم یاتیر کأن یاتیر گلن گچر پلک قان ایچر میندا
2
حیله سئز باتیرلی حاقدان یه تن پای دورت یالانگاچ بدو دورت یالانگاچ تای
حمزه نینگ لشگرین چاپیپ آلدی پای تأج گوگ سردار آرسلان شیر یاتیر میندا
بدنی دمیر دن بویلاری چنار مردلیک میدانیندا إرلر دن چین إر
نأزنین کل له سین چاپیپ چیکدی جار قاوشت خان تکه لی إر یاتیرمیندا
قازابا منیندا کل خان کپه له قلیچی نینگ ضاربیندان قوپدی زلزله
تاریخ دا گورمئدیم کم سأنی بیئله عاجالا یلگران إر یاتیر میندا
دورت مردینگ بیریدی اول نوری یتیم پارچالاپ غانیم لانگ پتیرادـ دی اتین
یکلدی قوجقلاپ دیوارینگ چه تین غالا دان مازاری دار یاتیر میندا
دوقما کسر بیلن بیر قیز یاش جوان جهننمدا یدی عسگر بیردی جان
ژنرال دان سرپای آلان اول زنان میدی مردأ مکتپ یار یاتیر میندا
گور گونلر گورگوسی عوض بای اوغلی مثل سلیمانینگ آسیپ وزیری
دانا لار داناسی دوردانه سؤزی جمشیدنگ جامی دک سر یاتیر میندا
تا قیامت آدی گتمز جهان دان قوانیپ چالارلار جان ادیپ چیندان
کیم چالیپ کیم دویدی بو شرین سازدان موقام چی گونی بگ حور یاتیر میندا
قوجقلاپ قالانی دونیپ ایمارقا آیاق دیرأپ قایرا قانات دیوارینا
سرور بولیپ خان ایشانینگ دیارنا قربان مراد ایشان پیر یاتیر میندا
پلک پرلاپ اوتیر الیندا چارخی مرد می سن نامارد می یوق اونگا پارخی
یاخشی قا یامان قا بیر قویئن نرخی باری بیر شکل ـ دا گور یاتیر میندا
پراغم بیرکریمم بیر کرم بیر باری بیر یاتیشدا یاتیر گورم بیر
تألی ترس گلسه دیرم اولم بیر پله گه شام به رن جان یاتیر میندا
قورییپ قالیپ سنگ اوتیپ یوزیئلنگ چیرا آچمادی هیچکیم لال گوردیم دیلینگ
باشینگ گوتر حانی دأبینگ فرهنگ گینگ دستورلی درگاه لی ایل یاتیر میندا
آیدار ولی شونگا گلن داد إدر مونگ نی قوما قارار بیرین شاد إدر
عاقیل آغلار گرچک لری یاد إدر کیمر کور دکلدن توغ یاتیر میندا



طاهر شیرمحمدی
کنفرانس احزاب سیاسی و گروههای حقوق بشر ترکمنستان در وین
پس از مرگ صفر مراد نیازاف، رئیس جمهور سابق ترکمنستان رهبران سیاسی احزاب مخالف، به باز شدن فضای سیاسی در کشور اميد بسته بودند، اما با گذشت دو هفته از درگذشت نیازاف هنوز نشانی از این تغییرات به چشم نمىخورد . نشست رهبران احزاب سیاسی و سازمانهای حقوق بشر ترکمنستان در وين گامى بنيادين در راه بررسى اوضاع است.
رهبران احزاب سیاسی و گروههای حقوق بشر ترکمنستان در روزهاى دهم و يازدهم ژانويه برابر با بيستم و بيست و يكم دى ماه در وين، پایتخت اتریش گردهم مىآیند تا درباره تحولات و نيز اوضاع حاكم در جمهوری ترکمنستان پس از مرگ نیازاف بحث و تبادل نظر کنند. 
این کنفرانس بنا به ابتکار نهادهای حقوق بشری «مموریال»، «فدراسیون دفاع از حقوق بشر هلسینکی» و همچنین «سازمان حقوق بشر ترکمنستان» بنام «اینساتیو» تشکیل خواهد شد. رهبران احزاب سیاسی مخالف دولت ترکمنستان که عمدتا در خارج از کشور فعالیت دارند از جمله حزب جمهوریخواه، حزب وطن و جنبش دمکراتیک مردمی ترکمنستان نیز در این کنفرانس شرکت خواهند کرد.
عبدی قولی اف وزیر امور خارجه سابق و مسئول «اتحاد دمکراتیک اپوزيسیون ترکمنستان» در گفتگويى با برنامه فارسی صدای آلمان، تبادل نظر و وحدت احزاب سیاسی مخالف دولت ترکمنستان را يكى از اهداف اصلی این کنفرانس میداند و خاطرنشان میسازد: «پس از مرگ نیازاف شرایط جدیدی در کشور ایجاد شده است. قرار است احزاب مخالف وحدت عمل داشته باشند و زمینه فعالیت گروههای حقوق بشر در داخل کشور بررسی گردد.»
وزیر امور خارجه پيشين ترکمنستان همچنين از اقدامات دولت اين كشور برای بستن مرزها بروى مخالفان دولت ابراز تاسف كرده است. ولی بنظر خانم تاج گل بگ مادوا مسئول فدراسیون دفاع از حقوق بشر هلسینکی برای رشد دمکراسی هنوز در جامعه ترکمنستان شرایط کافی فراهم نیامده است.
وی که اخیرا با مسئولین نهادهای حقوق بشر آلمان در برلین دیدار کرده بود، میگوید: «وضعیت سیاسی و حقوق بشر در ترکمنستان پس از مرگ نیازاف بهتر نشده و هیچگونه تغییری نکرده است. جانشین نیازاف آقای بردی محمداف قول داده است که به راه و روش نیازاف ادامه دهد. نهادهای بینالمللی حقوق بشر از رهبران کنونی ترکمنستان درخواست میکنند که زندانیان سیاسی کشور را آزاد کنند.»
یازدهم فوریه برابر با ۲۲ بهمن ماه امسال انتخابات ریاست جمهوری ترکمنستان برگزار خواهد شد. مبارزه انتخاباتى میان ۶ نامزد ریاست جمهوری در داخل کشور آغاز شده است. ناظران سیاسی معتقدند که پیروزی کفیل ریاست جمهوری ترکمنستان ، قربان قلی بردی محمداف در این انتخابات حتمی است.
جانشين رييس جمهور تركمنستان در نخستين پيام تبليغاتى خود از دسترسى گسترده مردم به اينترنت و بهبود وضعيت پرداخت بازنشستگى خبر داد. در طول سالهاى زمامدارى صفرمراد نيازاف دسترسى به اينترنت تنها براى دستگاههاى دولتى و گروههاى ويژه نظير خبرنگاران خارجى و سازمانهاى بينالمللى امكانپذير بود.
قربان قلى بردى محمداف همچنين اصلاح در نظام آموزشى تركمنستان را جزو برنامههاى آتى خود خوانده و قول داده است كه برگزارى انتخابات رياست جمهورى به صورت آزاد و قانونى صورت گيرد. اين درحاليست كه گروههای مخالف دولت ترکمنستان ادعا می کنند که پس از مرگ نیازاف هنوز هم هزاران زندانى سياسى در بازداشتگاههاى ترکمنستان بسر میبرند.
خدایبردی اورازاف نخست وزیر سابق ترکمنستان که اکنون در کشور سوئد در تبعید زندگی میکند، به عنوان کاندیدای دو حزب سیاسی مخالف دولت برای احراز مقام ریاست جمهوری ترکمنستان معرفی شده است.
اورازاف در گفتگو با برنامه فارسی صدای آلمان میگوید، کنفرانس وین را گام بعدی اپوزيسیون و فعالین حقوق بشر ترکمنستان میداند و در مورد برنامه اتنخاباتی خود میگوید: «مهمترین هدف ما اصلاحات سیاسی و اقتصادی در کشور است. احزاب مخالف قصد دارند جمهوری ترکمنستان را از یک نطام تک قطبی که تمامی قدرت را در اختیار نهاد ریاست جمهوری قرار می دهد به یک کشور پارلمانی تبدیل کنند.»
کنفرانس احزاب سیاسی و فعالین حقوق بشری ترکمنستان در اتریش بنظر نوربردی حاناموف سفیر سابق ترکمنستان در ترکیه و مسئول حزب جمهوریخواه به اوضاع فعلی ترکمنستان و روند دمکراسی در کشور کمک خواهد کرد. به گفته وى، بررسی وضعیت کنونی تركمنستان پس از مرگ نیازاف، موضعگیری مشترک احزاب مخالف و کمک های نهادهای بین المللی به گسترش دمکراسی در این کشور نیز از جمله موضوعات کنفرانس وین خواهد بود.
حاناموف: «ما با دولت های غربی از جمله با ایالات متحده آمریکا ، روسیه نیز مذاکره خواهیم کرد و با نمایندگان سازمان امنیت و همکاری اروپا که در این کنفرانس شرکت خواهند کرد نیز صحبت خواهیم کرد.»
رهبران احزاب سیاسی و گروههای حقوق بشری ترکمنستان پیش از این نیز از دولت آلمان که ریاست ادواری اتحادیه اروپا را به عهده دارد درخواست کرده بودند که به حاکمان جدید ترکمنستان فشار بیاورد تا زندانیان سیاسی کشور را آزاد کنند.
منبع سایت ترکمن ایلیم


داغلار
اؤستؤندن یول دؤشسه،کؤنگلؤنگ مست بؤلار
همیشه بی غم دیر،خؤشدؤر بوُ داغلار
یؤرکده درد قالماز،قایغی نیست بولار
رحمت دیر،دریا دیر، جؤشدوُر بوُ داغلار
بلندینده خالد نبی یاتاندیر
کؤپ ارِن لر موندا مسکن توتاندیر
خدر،الیاس، یؤللاریندان اؤتندیر
هر کیمه بیر گُذر دوُشدوُر بوُ داغلار
بلبل لر سایراشار،غونچا- گولده دیر
حقینک ذکر هم ثناسی دیلده دیر
سؤوِش گؤنی قیسسانانا دالدادیر
أر ییگیده مرد یولداش دیر بوُ داغلار
بهار بؤلسا،چاروادارلار چیقارلار
اوتلاغیندا نِر، مایالار باقارلار
چشمه سیندن خاص بِدِولر یاقار لار
داغلارینگ ایچینده باشدیر بوُ داغلار
موُندا دیر مکانی پری نینگ-دؤوونگ
یاتیرار بادینی دوشمانینگ – یؤووُنگ
نال میخینی دؤکر هم خاص بدِوینگ
قییچاق-قییچاق قارا داشدیر بوُ داغلار
کِییک، قوُلان، شوُنقار، لاچین قوُشلاری
خانا دولت، باشا تأچدیر بوُ داغلار
مسکین قلیچ، یؤزمؤنگ دردینگ شفاسی
دِگسه بولار داغلاری نینگ صفاسی
بودنیانیگ یؤقدوُر ذرّه وفاسی
ویران بؤلار، سونگی هیچ دیر بو داغلار

همه ما درگفتگوهاي روزمره خود، عبارتهاي مصطلحي نظير ((مبارك باشد))، ((خسته نباشيد ))،((دستتان دردنكند))و… رادرحالات وموقعيتهاي گوناگون براي ابراز احساسات دروني مان نسبت به اطرافيان خودوگاه جهت آغاز ارتباط كلامي بكار مي بريم ،به طور مثال درزبان تركمني ،چنين ضرب المثلي وجود داردباي بير تازه دون گيسه ،((قوتلي بولسين !))ديير لر ،غريب تازه دون گيسه ،((نيردن آلدينگ ؟))دييرلر.
ترجمه :
اگر ثروتمندلباسي نوبپوشد،مي گويند: ((مبارك باشد!))اما اگر فقير لباس نوبپوشد،مي گويند: ((ازكجاگرفته اي؟))برخي از عبارتهاي مصطلح ،جوابي درخور دارندكه همواره در پاسخ گفته مي شود.مثلا":درجواب ((خسته نباشيد!))مي گويند: ((سلامت باشيد)).اينگونه عبارات مصطلح درتمامي زبانها شايع مي باشند واشخاص دربرقراري روابط اجتماعي ازآنها سودمي جويند ؛چرا كه اين عبارات ،عمل نخستين ديدار ونيز صميميت بامخاطب راتسهيل مي نمايد.زبان تركمني ،از حيث داشتن عبارات مصطلح بسيارغني وظريف است .درزبان تركمني عبارات فراواني درحالات وموقعيتهاي گوناگون (چون :كار،تجارت ،تولدفرزند،مرگ ،عروسي،اظهار تشكر،شكار ،زراعت و…)مورداستفاده قرار مي گيردكه درزير،به صورت فشرده به معرفي وتوضيح آنهاخواهيم پرداخت .گفتيم كه عبارات مصطلح درزبان تركمني غالبا"جوابي مناسب دارند ؛بر اين اساس آنها رابه دو گروه عمده مي توان تقسيم نمود:الف عبارات داراي جوابهاي ثابت،بعبارات داراي جوابهاي عمومي .
الف : عبارات داراي جوابهاي ثابت
اين گونه عبارات غالبا"باجوابهاي مشخص ،ثابت وشناخته شده أي پاسخ داده مي شوندواهم آنها درذيل آورده شده وموقعيت كاربردي هر يك ازعبارات ونيز ترجمه تحت الفظي هر يك از آنها قيد گرديده است :
به هنگام كار:
/_آرمانگ !(خسته نباشيد!)
ج_باربول .(سلامت باشيد.)
به هنگام دادوستد:
/_سودا گشاد!
ج_دولت زياد.
به هنگام بيان تشكر وامتنان :
/_تانگري يا لقاسين !(خداوندازگناهت درگذرد! )
ج_بيله يا لقاسين .(ازگناه هر دويمان درگذرد.)
به هنگام برداشت محصول (گندم وجوو… ):
/_خرمنينگابركت!(بركت برخرمنت!)
ج_عمرينگه بركت.(بركت بر عمرت).
به هنگام كاشت وكار:
/_تخمينگ مونگلسين!(بذرت هزارشود!)
ج_دشمنينگ اينگلسين.(دشمنت بنالد.)
به هنگام آغاز كار(ازقبيل قاليبافي ،ساخت خانه و…):
/_ايشينگ ايلريك !(كارت به پيش !)
ج_ياشينگ اوزين.(عمرت دراز.)
به هنگام ورودبه جلسه شورومشورت:
/_مصلحت بيريكسين!(مصلحت يكي{موردتوافق}باشد!)
ج_دشمنينگ ايريكسين .(دشمنت درمانده باشد.)
به وقت بازگشت از شكار:
/_آوقانلي !(شكارخونين باشد!)
الف_اگر طرف شكاري نزده باشد،مي گويد:
آوجانلي !(شكار جان دارد!)
ب_اگر موفق به شكارشده باشد،مي گويد:
ياشينگ اوزين !(عمرت دراز!)
به هنگام ديداردير هنگام درشب:
/_گيچ ياغشي !(دير بخير!)
ج_گلن ياغشي!(مهمان بخير!)
به هنگام بدرقه مسافر:
/_يولونگ آچيق !( راهت باز!)
ج_دشمنينگ باسيق !(دشمنت منكوب!)
ب:عبارات داراي جوابهاي عمومي
اين عبارات معمولا"جواب ثابت ومشخصي ندارندومعمولا"باپاسخهاي كل شمول وعمومي ازقبيل ((ساغ بول!))(سلامت باشي!)،((تانگري يالقاسين!))(خداونداز گناهت درگذرد!)و…جواب داده مي شوند:
به هنگام تبريك خانه جديد گفته مي شود:
_يورت آلادينگ !(جاي ومسكن بگيري!)
به هنگام فوت فرزندگفته مي شود:
_آخرت بالانگ بولسين!(كودك آخرتت باشد!)
به هنگام تبريك تولد فرزندگفته مي شود:
الف_اگر پسر باشد: ((قول توتدونگمي؟قوتلي بولسون!))(آياغلامي گرفته أي ؟ميارك باشد!)
ب_اگردختر باشد: ((باييدينگمي؟بختي بولسون!))(آيامكنت يافته أي؟خوشبخت باشد!)
به وقت زاييدن حيوانات خانگي (همانندگاوو…)گفته مي شود:
_هووري كوپ بولسون !(همراهش بسيارباشد!)
به هنگام عيادت از بيماروياكسي كه دررنج وسختي افتاده است،گفته مي شود:
_قورقانينگ قوت بولسون !(ترست به بخت مبدل شود!)
هنگام تحمل رنج وسختي ويابيماري :
_آخرت عذابينگ بولسون!(عذاب آخرتت باشد!)
به هنگام عرض تسليت گفته مي شود:
_ايزي ياراسين !(سربازماندگانش به سلامت!)
_ايمانلي بولسون!(باايمان باشد!)و…
به هنگام عرض تبريك گفته مي شود:
_قوتلي بولسون !(مبارك باشد!)
به هنگام عرض شادباش گفته مي شود:
_گوزونگ آيدينگ!(چشمت روشن) .
به هنگام ضرروزيان مالي گفته مي شود:
_خيرلي چيقداجي بولسون !(آنچه ازدست رفته ،خير داشته باشد!)
درمباركباداسب جديد گفته مي شود:
_قازيغينداقارريسين!(
درمباركباد عروسي جديدگفته مي شود:
_جيلاوينگداقارريسين!(پابه پاي هم پير شويد.)
مهمان پس از صرف طعام غالبا"مي گويد:
_قازانانينگ ياشي اوزين !(عمر ميزبان طولاني باد.)
_ساچاغينگابركت !(بركت به سفره ات)
مهمان هنگام ترك خانه مي گويد:
_اويونگ آبادان !(خانه ات آباد.)
براي بيان تشكر از شركت كنندگان درمراسم عمومي(عروسي ،عزاو…) گفته مي شود:
_سيلاغينگ تويونگداقايتسين!(احترامت درعروسي جبران شود.)
هنگام جدايي دونفر از يكديگر (كه به صورت اتفاقي همديگرراملاقات كرده اند)گفته مي شود:
_تويداساتاشايلي !(درعروسي يكديگرراببينيم .)
درآغاز هر امر خيري (از قبيل عروسي و…)گفته مي شود:
_اونگونا باشلاسين!(به فرخندگي شروع شود.)
_اونگ بولسون !(خبر باشد.)
براي بيان تبريك تولد فرزند،غالبا"مي گويند:
_ياشي اوزين بولسون !{يا}ياشي اوزاق بولسون !(عمرش دراز باشد.)
_صالجي سي بولسون .(ازصالحان باشد.)
به هنگام بدرقه زايران :
_يول بولسون!(اوغوربخير !)
به هنگام عيادت از بيمار :
_سونگي خير بولسون !(عاقبت بخير!)
درهنگام جدايي ،بدرقه و…
_ساغليقدا گوروشيلي !(ديدار به سلامت! )
فقط به هنگام بدرقه :
_ساغ آمان بار!(به سلامت!)
فقط به هنگام استقبال:
ساغ آمان گليا رمينگ ؟(به سلامتي مي آيي؟)كه غالبا"چنين جواب داده مي شود:
_قورغون گليا ريس !(به خوشي وسلامتي مي آييم.)
به هنگام مراجعت ازمسافرت به خانه و…
_ساغ آمان اوتير ميسينگيز؟(سلامت هستيد؟)كه غالبا"چنين جواب داده مي شود:
_قورغون اوتيريس !(الحمدلله !سلامت هستيم !)
دربيان مباركبادلباس نو:
_اگنينگده ييرتيلسين !(برازنده تنت باشد!)
دربيان مباركبادكفش نو:
_آياغينگدا توزسون !(برازنده پايت باشد!)
مباركبادهرچيز نو:
_خيري بولسون!(بخير باشد!)
درمراسم((صدقه))واطعام جهت اموات:
_آلنينابارسين!(ثوابش به اوواصل شود.)
درزمان پايان يافتن بافت قالي وقاليچه و…وبريدن آن:
الف_اگربراي فروش باشد:
_بازاري بولسون!(بازار خوبي داشته باشد!)
ب_اگربراي مصرف خود باشد:
_ياغشينگا(=تويا)ياراسين .(جهت امر خير {يا:عروسي}به كاررود.)
درجواب عبارات مصطلحي ازاين قبيل ،معمولا"متناسب بامعنا ومضمون آن ،يكي ازپاسخهاي زير داده مي شود:
_ساغ بول!(سلامت باشي!)
_تانگري يالقاسين !(خداوند ازگناهت درگذرد!)
هر دوموردفوق به منظورتشكر وسپاسگزاري است.
_آمين!
_آيدانينگ بولسون !(دعايت قبول باشد!)
هردوموردفوق به منظورطلب قبولي دعاي خير است.
_آلنينگا ياغشي !(برازنده وجود شماست!)
_سيزه _ده خداي يتيرسين !(خداوندنصيب شما نيز بكند.)
هر دوموردبراي درخواست وآرزوي امري مشابه (براي طرف مقابل)است.
ذكر تمامي عبارات مصطلح باتمامي مواردكاربردآنها امري بسياردشواراست؛زيرا درزبان ظريف تركمني حتي براي بسياري از جزئي نيز عبارات مصطلح ويژه أي استفاده مي شود.
به عنوان نمونه ،اگر كسي به عيادت بيماري برود وصحبت ازطبيب بيمار به ميان آيد،باگفتن عبارت ((ادني ام بولسون ))(آنچه مي كندشفابخش باشد)ويا((الي ينگيل بولسون ))(دستش سبك باشد)دعاي خيري مي نمايند.ريزه كاريها يي ازاين دست،محتاج تحقيق وتتبعي بيشتر وعميق تر درفرهنگ غني وپوياي تركمني مي باشد.
منبع: کلوب مشاهیر ترکمن
دوستان عزیزی اینچنین بیان کرده بودند:
"چرا اینگونه تسلیت میفرستید. آقای نیازوف بزرگترین دشمن ترکمنها بود. ایشان انسان ترکمن را نابود کرد. فرهنگ ترکمن را به لجن کشید. شما که دانشجو هستید باید این چیزها را بهتر به فهمید. خجالت خوب چیزی است."
باید خدمت این دوست عزیز عرض کنم که تأسف ما از مرگ صفر مراد نیازوف به خاطر خود ایشان نیست بلکه از اوضاعی که ممکن است بعد از مرگ ایشان در ترکمنستان به وجود بیاید می باشد چرا که ایشان که بیش از ۲۰ سال بر کشور ترکمنستان حکومت کرده است حالت یکنواختی را در سیاست این کشور به وجود آورده است و حتی قانون اساسی و مجلس ایده آلی نیز در این کشور وجود ندارد و با مرگ و یا کشته شدن صفر مراد به احتمال زیاد اوضاع کشور ترکمنستان به وخامت کشیده خواهد شد و به علت وجود منابع عظیم گاز و نفت شاهد دخالت کشورهای بیگانه در امور این کشور خواهیم شد .و تأسف ما از این است که مبادا مردم ترکمنستان مورد ظلم پیش از بیش قرار بگیرند.
چند روزی است که به سبب نزدیکی امتحانات پایان ترم وقت به روز رسانی وبلاگ را ندارم در این مدت که وبلاگ خوابیده بود اتفاقات بسیار مهمی رخ داد که یکی از این اتفاقات مرگ ترکمنباشی می باشد
پنج شنبه صبح که از مرگ ترکمنباشی خبر دار شدم برای من باور کردنی نبود کسی که ۲۱ سال بر ترکمنستان حکومت کرده است اکنون از دنیا رفته باشد اولش باور نکردم اما وقتی فهمیدم حقیقت بود تأسف شدیدی وجودم را فرا گرفت که مهمترین علت تأسف به خاطر اوضاع ترکمنستان هست و می ترسیدم مبادا این کشور دچار بحران شود به خصوص که شایعاتی هم مبنی بر مسموم شدن ترکمنباشی هم به گوش می رسید و حالا هم با به زندان افتادن رئیس مجلس اوضاع کمی نگران کننده می باشد امیدواریم که انتخابات به خوبی برگزار شود و ترکمنهای ترکمنستان دچار بحران می شود





