
گزارشی از مراسم بزرگداشت مختومقلی فراغی در زادگاهش
مراسم باشکوه بزرگداشت 274 مین تولد سالگرد مختومقلی فراغی در روستای حاجی قوشان زادگاه شاعر به همت شورای روستا در حال برگزاری می باشد.
این مراسم در ساعت 9 صبح با پخش سرود جمهوری اسلامی ایران و با تلاوت چند از آیات کلام ا.. مجید توسط قاری جوان عبدالحکیم قوجق نژاد از اهالی ان روستا آغاز شد.
مدیر این برنامه ارازدردی خوجه با خیرمقدم گویی به مهمانان به تشریح برنامه های این مراسم پرداخت و سپس طواق گلدی مختوم نژاد از شاعران روستا شعری در وصف مختومقلی قرائت کردند که مورد توجه حضار قرار گرفت.
اجرای مراسم دوتار و موسیقی کلاسیک توسط عاشور پایمردی و آنه بردی وجدانی از برنامه های دیگر این مراسم بود.
دکتر ارازمحمد سارلی در بخش بعدی برنامه در مورد فعالیت های موسسه انتشاراتی مختومقلی گرگان و دیگر برنامه های ان در سال گذشته به سخنرانی پرداختند که ایشان به لزوم درج اشعار مختومقلی فراغی در کتاب های درسی دانش آموزان تاکید ورزیدند و جدیدترین کتاب های منتشر شده در مورد مختومقلی را به دبیر همایش این مراسم و استاد مراد دردی قاضی اهدا نمودند.
به گزارش خبرنگار سایت دانشجویان و دانش اموختگان ترکمن ایران از حاجی قوشان، مراسم باشکوه بزرگداشت مختومقلی فراغی در که روستای حاجی قوشان در حال برگزاری می باشد مهمانان داخلی و خارجی حضور دارند منجمله آقای شاپور دوجی از انجمن ترکمنهای مقیم گوتنبرگ سوئد که در سخنرانی کوتاهی که در این مراسم داشند ضمن ابراز خوشحالی و رضایت از برگزاری چنین مراسم هایی، یکی از دلایل اصلی مسافرت و سفر ایشان به ایران را مراسم های بزرگداشت تولد مختومقلی فراغی در ترکمن صحرا عنوان نمودند و سپس در پایان بیانات خود شعری در وصف مختومقلی سرودند.
نماینده انجمن ترکمنهای مقیم گوتبرگ سوئد در گفتگوی کوتاه به خبرنگار ما گفت: از اطلاع رسانی خوب و لحظه به لحظه سایت دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن ایران کمال تشکر و قدردانی دارم بطوریکه ما ترکمنهای خارج از کشور با ورود به سایت خود را در ترکمن صحرا احساس می کردیم.
اجرای مراسم شعرخوانی توسط شاعران منطقه همچون قلیچ سخاوی از اوخی تپه و اجرای موسیقی سنتی دوتار ترکمنی توسط گروه رحیم عطایی از دیگر برنامه های این مراسم بود.
اجرای زیبای ذکر خنجر گروه عبدالرحیم آهنگری نیز مورد توجه و استقبال حضار قرار گرفت.
قابل ذکر است که در این مراسم فرماندار گنبد و تنی چند از اعضای شورای شهر گنبدکاووس نیز حضور داشتند
ادامه گزارش و بخش پایانی
در ادامه برنامه مراسم بزرگداشت 274 مین تولد مختومقلی در حاجی قوشان، اشعاری در وصف مختومقلی توسط منصور طبری رئیس انجمن شعر و ادب ترکمنی میراث گنبد و کودکان روستای حاجی قوشان مهری و رشید رحیمی و شاعررجب مختوم نژاد اجرا شد.
در بخش بعدی برنامه عبدالرحیم نیازی ساعی که در مورد برنامه های روزهای آینده در قالب اولین کنگره بین المللی مختومقلی فراغی و استاد حاجی مراد دردی قاضی در مورد زندگی مختومقلی و اندیشه های شاعر به ایراد نطق پرداختند.
امان قلیچ شادمهر از طرف انجمن شعر و ادب ترکمنی میراث ضمن گرامیداشت 274 مین سالگرد تولد مختومقلی در مورد زادگاه این شاعر در حاجی قوشان به سرودن اشعاری پرداختند.
اجرای موسیقی سنتی ترکمنی دوتار توسط نورجان آهمند و منات اهنگری با اجرای ترانه های یادبولی و نوایی از بخش های پایانی این مراسم بود.
پس از پایان برنامه ، مراسم پذیرایی ضیافت نهار (صدقه) در مدرسه روستای حاجی قوشان بود.
گزارش ها از : خبرنگار سایت حاجی قربان طریک
برای مشاهده بهتر عکسها به لینکهای زیر کلیک کنید :
دیگر مقالات:
اشعار مختومقلی و جامعه امروزی ترکمنها
همیشه هر قوم و مردمی را قهرمانی بوده است که گاه پیامبر بوده و گاه پیامبر گونه. رسالت اینان جز اصلاع اجتماع و مردش نبوده و همیشه در پی این بوده اند که با پندهایشان از مشکلاتی که مردم گریبانگیر آن شده بکاهند و اینگونه نیز می کردند و اجتماع او را همیشه قهرمان می نامد و برای او ارج می نهد تا که با شناخت و پیروی از او به آنچه که سعادت می نامند دست یابند . و هر گاه جامعه این گونه شخصیتها را به فراموشی بسپارد و یا چهره حقیقی او را در پشت پرده ظاهر پنهان سازد و گفته و آموزه هایش پیروی نداشته باشد جامعه وضعیت بحرانی پیدا خواهد کرد و سبب بر هم خوردن نظام اجتماعی می گردد.
می توان گفت که اجتماعی در جهان وجود ندارد که از این گونه شخصیتها و قهرمانها نداشته باشد و قهرمان پیامبر گونه ما ترکمنها نیز بی شک مختومقلی فراغی شاعر شهیرمان می باشد .
شخصیتی که ما خیلی به او احترام می گذاریم چنان که سبب حیرت دیگر مردمان می گردد و همیشه یاد او می کنیم و اشعارش ورد زبان ترکمنها بوده است. و تا زمانی که چهره حقیقی اش شناخته شده برای جامعه ترکمنها بود کمتر از معضلات اجتماعی رنج می بردند ولی اکنون چهره حقیقی ایشان برای بسیاری از ترکمنها ناشناخته است دچار معضلات اجتماعی گشته ایم و تا کنون راه مناسبی برای حل آن پیدا نکرده ایم.
زمانی بود که ترکمنها بیشتر اشعارش را در ذهنشان حک کرده بودند و از آن پیروی می کردند و سر لوحه اعمال خویش قرار می دادند و با وجود آنهمه فشارها و مشکلات جامعه ایده آلی را داشتند. اما امروزه که تمامی ما از سواد خواندن و نوشتن بهره مندیم کمتر دیوان مختومقلی فراغی را می گشایم و چهره این قرمان ماندگار برای بسیاری از ما ناشناخته مانده است و تقریبا قشر خاصی دیوان آن حضرت را در دستشان دارند و مروری بر اشعارشان می کندد و بیشتر آنها نیز به ظاهر اشعار می پردازند و تنها از زیبایی آن اشعار بهره مند می شوند و به عمق اشعارشان نظری نمی افکنند. کتابها و مقالات و رسالات فراوانی در مورد آن حضرت نگاشته شده است که افزون آن به بررسی ظواهر شعر پرداخته اند و توجهی به هدف از سروده شدن اشعار ندارند. مختومقلی فراغی را نه تنها همه ما ترکمنها بلکه غیر ترکمنهای زیادی اسماَ می شناسند اما ما چند جوان تحصیلکرده و دانشجوی ترکمن داریم که در کنار دیگر کتبش دیوان مختومقلی را نیز داشته باشند و چند جوان تحصیلکرده و آشنا به چند زبان، قادر به خواندن اشعار مختومقلی و درک آن می باشد و جوانان دور از علم و کتاب جای خود.
من که خودم را ترکمنی دانشجو می دانم تا دو سال پیش برای یکبار نیز دیوان مختومقلی را لمس نکرده بودم و گوش به آهنگهای باغشی ها نسپرده بودم و اگر هم گوش می دادم چیزی نمی توانستم استنباط کنم و حتی قادر به خواندن نوشته های ترکمنی نبودم تا اینکه مختومقلی را شناختم آن هم نه از طریق یک ترکمن بلکه از طریق کسی که ترکمن نبود اما مختومقلی فراغی را بهتر از هر ترکمنی شناخته بود و از او کمک می خواست و پیرو راه بود. کسی که همه ایرانیها او را می شناسند و به او احترام می گذارند کسی که خود را بامداد می نامد و دیگران با نام شاملو او را می شناسند. علاقه به اشعار شاملو مدتها پیش در وجودم بود تا یک روز چشمم به شعر "پیغام " افتاد و وقتی خواندم ابتدا احساس غرور کردم از اینکه اینچنین شاعر ما را می ستاید و سپس به خود گفتم مختومقلی فراغی کیست؟ و بر آن شدم تا او را هر چه بهتر بشناسم و مدت زیادی سعی می کردم تا خواندن نوشته های ترکمنی را فرا گیرم و از آنجا که کسی نبود که یاریم دهد برایم مشکل بود و بعد از این که توانستم تا حدودی اشعارش را بخوانم تا مقداری توانستم آن حضرت را بشناسم و همین یه ذره شناخت سبب شد تا دیوان فراغی را بیشتر از هر کتابی دوست داشته باشم و هر روز و شب بر آن می نگرم تا که بهتر زیستن را از او فرا گیرم.
وقتی دیوان اشعارش را می گشایم به حیرت می افتم که مسئله اجتماعیی وجود ندارد که آن حضرت از آن سخن نگفته باشد و راه حلی برای آن ارائه نداده باشد از جوانان گرفته و مشکلات آنان و پندهایی که به جوانان میدهد تا نکوهش به ثروتمندان که دستگیر به نیازمندان نیستند و ثروت آنها مایه آرامش آنان نیست مگر این که دست نیازمندی را بگیرند و ازدواج و روشن کردن مضرّات اعتیاد به مواد مخدّر و انحاد بین مردم و احترام به حقوق همدیگر و به حقوق دیگر مذاهب و نژادها ، رعایت حقوق همسایگان، جلوگیری از مفاسد اقتصادی چون ربا خواری و مفاسد اجتماعی چون دزدی، انجام فرایض و تکالیف دینی چون نماز، نصیحتش به ملایان و روحانیون تا دست از ریا بردارند و مردم با دلی پاک به راه درست هدایت کنند، عاقبت آنانکه به حقوق خود احترام نمی گذارند به مانند شرابخواران و زنا کاران و سفارش او به همه که تا می توانند در پی به امنیت و آرامش رساندن مردمان خود باشند و در پی استقلال و آزادی باشند و نمونه های دیگری که به وضوح می توان در دیوانش یافت.
جامعه امروزی ما ترکمنها پر گشته از معضلات اجتماعی که نمی توان آنرا نا دیده گرفت معضلاتی که اگر راه حلّی برای آنان پیدا نشود جامعه را به نابودی خواهد کشاند و تمام ارزشهای ما له خواهند شد.
معضلاتی نظیر جوانان، که به جای اینکه با دستان قدرتمندشان و ذهن هوشمندشان سعادت و آرامش را برای خود و مردمش به ارمغان بیاورد سوار بر موتور می شوند و آرامش را هم از خودشان وهم از مردمشان سلب کنند. آن جوانانی که باید خنجر به روی آنکه امنیت جامعه اش را برهم می زنند خنجر به روی هم می کشند و امنیت جامعه شان را خودشان بر هم می زنند و یا آن جوانانی که به مرتبه ای از ترقی می رسند اما مردمش را و خودش را فراموش کرده است.
و یا معضل خودباختگی و فراموش فرهنگ خود و دل به فرهنگ دیگران سپردن . امروزه اگر وراد یک شهر ترکمن نشینی بشویم اگر آن چند نفری که پایبند به فرهنگشان هستند را نبینیم چگون می توانیم بگویم که اینجا ترکمنهایی هستند و یا معضلات دیگری چون اعتیاد در بین جوانان، طلاق، عدم احترام به حقوق همدیگر، عدم وجود اتحاد و همبستگی، افزایش ربا خواری و ریا کاری ووو....
به راستی با وجود اینهمه مشکل اجتماعی در جامعه کنونی ما چرا در پی آن نباشیم که مختومقلی را چون گذشته شاعر عامه کنیم شاعری که همگان می شناسدش و به احترام می گذارد و او را الگوی خود قرار می دهند. و احترامی که از روی شناخت ما از شخصیت واقعی اش نه از روی تقلید از دیگران .
این روزها که روزهای بزرگداشت این قهرمان ترکمنهاست بهترین فرصت است برای شناختن چهره اصلی و پشت پرده ظواهر مانده مختومقلی است و مهمتر از همه شناساندن او به تمام قشرهای جامعه مان است و اجرای برنامه هایی که سبب ترویج افکار و اندیشه ها و آرمانهای آن حضرت تا راه حلی باشد برای حلّ این مشکلات .چرا که هیچ گره ای با زور و فشار باز نمی شود بلکه محکمتر می گردد و تنها می توان با عشق و محبت باز کرد عشقی که ترکمنها به حضرت مختومقلی فراغی دارند.
امیر حسین پندار
بلاگرهای ادب دوست ایرانی هر از گاهی با خواندن کتابی از ابراهیمی، یا برگزاری بزرگداشت او دوباره خاطراتشان زنده میشود و از هلیا و او از نامههای او و از آتش بدون دود او و از افسانه باران و او و از خاطراتشان با او و از او و از خودشان، مینویسند.
خوبیش به اینه که از صبح تا شب بری و کسایی رو که دلت میخواد ببینی. مثلا یکی از خاطرههای من دیدن نادر ابراهیمیه. اتفاقا دیروز تو دانشکده حرفش شد. همون معلم زبانمون که تعریف کرده بودم اون موقع کتاب «بار دیگر شهری که دوست داشتم» رو بهم داده بود که بخونم و من کلی ازش خوشم اومده بود. این کتاب هم برای من یه چیزی تو مایه شازده کوچولو بود که هی یکی میخریدم برای خودم و بعد میدادمش به یکی. و باز یکی برای خودم میخریدم! این طوری بود که با اینکه سوم راهنمایی خونده بودمش، سال سوم دانشگاه که بودم نداشمتش. تو نمایشگاه رفتم که باز یکیش رو بخرم. وقتی خریدم، خانومه گفت اگه میخواین ببرین آقای ابراهیمی براتون امضا کنن. ما هم رفتیم پیشش. ازم پرسید اسمت چیه؟ ...
نادر ابراهیمی را باید از کدام زاویه بنگرم؟ یکی نویسنده خبره در عرصه ادبیات کودک؟ یک نویسنده عاشق؟ یک فیلمنامه نویس؟ یک ترانه سرا؟ یک...؟.. نسل من خواندن و نوشتن را در دورانی فرا گرفتند که غول های دوست داشتنی چون ابراهیمی بر بلندای ادبیات این مرز و بوم در افشانی می کردند. در مقاطع مختلف عمر شاهد معجزه ای به نام ابراهیمی در این جا و آن جا بودم...
( بمناسبت هشتاد و سومين سالگرد جنبش مقاومت ترکمنها )
بحثی پيرامون جنبش مقاومت
ترکمنها عليه رضا خان
احمد مرادی
قبل از آغاز بحث مقدمتا اين نکته را متذکر شوم که هر چند طرح موضوع فوق در شرايط کنوني با مسائل حادث امروز ترکمنصحرا قرابت چندانی ندارد، اما واقعيت اِينست که جنبشهای گذشته ترکمنها چه به لحاظ محتوی و چه اشکال و درک از مبارزه و همينطور درسها و تجربيات آنان که ميتوانند در صورت نقد و بررسی علمی از آنان حاوی نکات ارزشمندی برای مبارزات نسل کنونی جامعه ترکمن باشند ، تا به امروز از سوی نيروهای متعهد ترکمن مورد کنکاش و تحليل قرار نگرفته اند. از سوی دیگر قابل ذکر است که در بررسی موضوع فوق باید میان احساس و منطق تفاوت قائل گردید، زیرا در نوشته ها و موضعگیرهای متفاوتی مشاهده گردیده است که در رابطه با حوادث این دوران عمدتا وجه احساسی و ملی گرایانه و حتی ترحم انگیزانه نسبت به سرکوبی وحشیانه ترکمنها از سوی رژیم شوونیست رضا خان عمده گردیده و جانب دیگر مسئله که سیاست و خط مشی درست از سوی ترکمنها را در بر میگیرد کمتر مورد پرداخت گردیده است. از اینرو، در بررسی این موضوع این بسیار دشوار است که میان احساس ملی و منطق رابطه معقولی ایجاد نموده و به دو وجه این گرایش پاسخ درخور و شایسته ای داد. در واقع، مسئله احساس و غرور ملی و رابطه آن با منافع و حقوق ملی توده مردم و شرایط کاربست آن ، نکته ای است که ایجاب میکند بطور جداگانه بدان پرداخت گردد.
در این نوشته تلاش گردیده است که نظرات در چارچوب فرهنگ گفتمان مدنی و برخورد سالم اندیشه ها طرح گردند و امیدوارم که به همراه دوستانی که حامل نقطه نظرات دیگری میباشند، بحث سازنده ای را در یک فضای مطلوب و دوستانه پیش برده واین جرئت را داشته باشیم که بیطرفانه مسائل گذشته و حال خودمان را با هدف اخذ نتایج آموزنده و کاربست آنان در شرایط کنونی ،با پرهیز از اسطوره سازیهای واهی وپرخاشگری وبرخوردهای هیستریک و تشنج آفرین مورد نقد و بررسی علمی قرار دهیم.
پیرامون جنبش مقاومت ترکمنها در ایام حکومت رضاخان، علاوه بر نویسندگان ترکمن غیر ایرانی و غیر ترکمن ، مقالات چندی نیز از سوی ترکمنهای ايران بچاپ رسيده است که همه اين مقالات عليرغم ارائه فاکتها و اسناد مختلف با استناد به منابع رسمی و غير رسمی، معهذالک شکلی واقعه نگارانه و تاریخ پردازانه بخود گرفته و در هيچيک از اين مطالب به مضمون و اهداف و سمتگيری اين جنبش بطور جامع و از موضعی تحليلی پرداخت نگرديده است. به بیانی دیگر، در اين نوشتجات تنها سياستهای سرکوبگرانه و سفاکی های دول وقت ايران و متحدين خارجی آنان در رابطه با ترکمنها و مقاومت قهرمانانه ترکمنها در برابر آنان عمده گرديده و همانطور که اشاره شد در هيچيک از اين مطالب سياستهای متخذه از جانب رهبری جنبش ترکمنها در آن مقطع مورد بررسی و نقد قرار نگرفته است . در حالیکه، بررسی همه جانبه جنبش ترکمنها در اين مقطع می طلبد که ضمن ارج نهادن به پايمردی و مقاومت قهرمانانه ترکمنهادر برابر زورگوييهای رژيم مستبد رضا خان و گراميداشت خاطره همه شهدای آندوره ، در عين حال بجاست که نکات مثبت و منفی و همینطور مضمون و اهداف اين جنبش نيز مورد ارزيابی قرار گيرند.
ادامه مطلب
دوستلار، بیل باغلامانگ کؤنه دنیاگه
بو دنیا بازیگر، بیلینگ، آل ادر
اوزونگی تاشلاییر دریا دویبونه
آلار جانینگ، سوزلار دیلینگ لال ادر
خوش سوزله گیل، بیر مسافر دوش گلسه
خرسند بولار غریب کونگلی خوش گلسه
قوچ ییگیده یامان خاتین دوش گلسه
ییگریم باشده ساچ ساقغالینگ چال ادر
کماللیق سوزوندن جان بولار تأزه
بی پروانینگ شکلی منگزأر دونگوزا
بو دنیا دونوپدیر بیر چویریک حو زا
گورونگ، آدمزادی، نه خیال ادر؟
ییگیت بار، گپلتسنگ، چولونگ حیوانی
ییگیت بار، گپلتسنگ، جانینگ سویه نی
أری أر خاتیندان دوغان کِیوانی
اوزی ایل-گون خدمتیندان یول ادر
ناپسند ایش چیقماز آندان هیچ سوزده
یاقین و یادینی بیلر بیر گؤزده
ایکی خصم شیطان سالسا انگیزده
دوشسه آرا، زهر آغزین بال ادر
مختموقلی آیدار، دنیانیگ ایشی
سوزونگ معنیسینا یتمز هر کیشی
هر کیمسأنینگ اولسه دوغان قارداشی
فلک اونین الف قدّین دال ادر
نرم افزار دایره المعارف ترکمن صحرا توسط دانش آموز گمیشانی در جشنواره خوارزمی ارائه گردید . نخستین نرم افزار جالب و زیبا در باب آداب و رسوم ، فرهنگ، جغرافیا و اماکن دیدنی ترکمن صحرا که توسط دانش آموز رشته ریاضی و فیزیک گمیشانی آقای کرامت الله گری به جشنواره خوارزمی استان گلستان ارائه گردید توانست حائز رتبه در این جشنواره گردد. این نرم افزار که از بین 3000 هزار نرم افزار ارائه شده در این جشنواره مورد توجه داوران قرار گرفته است در قالب و گرافیکی زیبا معرف زندگانی مردم ترکمن ساکن در استان گلستان می باشد که جهت آشنایی مردم سراسر کشور اسلامی ایران جهت شناخت هموطنان خطه ترکمن صحرا تدوین شده است .
ای معرفتلی دوستلاروم
سیزلره من سلام واروم
ای ترکمن باجولاروم قارداشلاروم
حق یولوندا آداشلاروم
سیزلره من سلام واروم
تورک دیلنده اوخور تاروم
فارس دیلیدی منیم یاروم
ایراندو منیم دیاروم
ای ترکمن دوستلاروم
سیزلره من سلاموم وار
تیلیمخان دان کلاموم وار
غربت ائلرده قالموشام
مختومدان الهام آلموشام
تورکو دیلینده یازوموشام
بو داغلارو من قازموشام
حق باغونا یول آچموشام
همدانلو قروالویام
حق بایراقون قور مالویام
حق بایراقو اوجالا قالسون
اورکلرده گوللر آچسون
گونش اوک لره ساچسون
گلین هاموموز بیر اولاک
آلله هون عشقیندن دولاک
بیر بیرینی بیز درک ائدک
مروتی بیز برک ائدک
هم دینلره هم دیللره
اولکه لره هر ایللره
احترام و سایقو بیلک
اروکلری دردن سیلک
ترکمن عاشیق اوخوسو
قیزلر حق نقشین توخوسو
رویالار آتونو مینک
اولوزلارو ،آیو دینک
بویورن سیز آتدان انین
دوستلوق سفرا سونا گلین
گلین بیر دوز چورک ییک
یاقچو دانوشاق بیز دئیک
هیه تورکمن دوستلاروم
هیه ترکمن دوستلاروم






