اوقات فراغت در بین ترکمن های ایران

قوچوق (قوچک یا شاخ قوچ)

در میان ترکمنها نقشهای بسیار زیبا و فراوانی وجود دارد.این نقشها نسل به نسل از گذشتگانمان به ارث رسیده است.نقشهاییکه پس از گذشت قرنها ذهن هر بیننده را به تحسین وامیدارد. با نگاه به این نقوش بسیار زیبا، به اوج هنر،سلیقه،دقت و حوصله زنان و دختران ترکمن در به تصویر کشیدن و ایجاد چنین نقشهای زیبا با استفاده از حد اقل ترکیب رنگی پی برد.

در بوجود آمدن و خلق این نقشها ،مهر و محبت،زیبایی و ظرافت،احساسات،قدرت،آرزوهای پاک مادرانه،نغمه ها، عواطف،عشق و وفاداری زنان و دختران ترکمن تاثیر گذار بوده است.

این نقوش را می توان در اسباب و وسایل خانه،جهیزیه و وسایل عروس،پلاسها،گلیمها،جورابها،دستکشها،فرشها،لباسها،اجاق و تنورو در میان زیور آلات نقره وطلا پیدا کرد. در کاوشهای باستانشناسی و سایل و ظروفی پیدا شده است که از این نقشها در آن دیده می شود.

در کاوشهای باستانشناسی که در منطقه مرو و کوپه داغ که در اطراف عشق آباد قرار دارد ظروف و کوزه هایی یافت شده که در متن و لبه های آنان نقش (قوچوق) نقش بسته است،این یافته ها نشان دهنده قدمت استفاده از این نقش می باشد.
با الگو برداری از نقش قوچوق دهها نوع قوچوق دیگر شکل گرفته است.از آن جمله میتوان به (قوچ کله،قارشیلیقلی کله،قوچ بینوز،قول چورلی قوچوق،کورته قوچوق،قارا قوچوق،یاشیل قوچوق،گوگ قوچوق،سکیز قوچوق،پنجه قوچوق،هندی قوچوق،کیک قوچوق،قاناتلی قوچوق،داراق قوچوق،تاریم قوچوق) نام برد.

به عنوان مثال نقش قوچ کله از الم پلاس شروع می شود و تا سمت دیگر پلاس که الم طرف دیگر قرار دارد در میان نقشی که بستانی نام دارد در سر تا سر پلاس اطراف نقش بستانی را احاطه کرده و آن را تزئین می کند.در اندازه 4 متری پلاس بافته شده تعداد 768 عدد نقش قوچ کله وجود دارد و در میان نقش یا زمینه قرمز(لاکی)آن نیز 280 عدد نقش قوچ کله کوچک وجود دارد.اگر بافت پلاس ظریفتر باشد تعداد نقشها بیشتر خواهد شد.با نگاه دقیقتر به این پلاس گله قوچها را که در یک جا جمع شده را به خاطر خواهیم آورد.
در الم (ساری قوللی الم) قالی تعداد 4 عدد ساری گل راتعداد 2 عدد نقش قوچ کله به هم متصل می کند .
در لباس مردان و زنان ترکمن همچون (چاک من،دون،بگ رس،چاوت،کورته،چیرپی) در زمانیکه حاشیه این لباسها سوزندوزی می شود نقطه اتصال قسمت لبه های عمودی و افقی لباس در گوشه با نقش قوچ کله نقش تزئین می شود.

(یکی دیگر از دلایلی که در سوزن دوزی یا لبه دوزی ها در لباسهای قدیمی ایجاد استحکام و جلو گیری از پارگی سریع لباسها بوده چونکه در قدیم تهیه لباس و پارچه مشکل و کمیاب بوده است).
زنان هنرمند و تیز هوش ترکمن از کلمه قوچوق همانند لباسهایشان در میان سخنانشان و نغمه و لالاییهایشان نیز به شکل زیبا و با معنایی استفاده می کردند (پسرانی مثل قوچ، قوی داشته باشی) آرزو.( ماشالله پسری مثل قوچ قوی شدی) مثال (کله دو قوچ توی یک دیگ نمی جوشد).(یوالارین قوتوزی جومجومانینگ سچگی --- منینگ کورپه دوغونیم ئیگیتلرینگ قوچوغی) لالایی.
در گذشته زنان ترکمن اطراف تنور پخت نان خود را با نقش قوچوق نقاشی می کردند.

.(قادیمیت دن نوسخولی تامدیرلار بار قوچوقلی ----- بوغدوی نانلار گون یالی دویه یونگدن ساچاقلی) یکی دیگر از وسایلی که نقش قوچوق در آن زیاد دیده میشود حاشیه سفرهاییکه از پشم شتر بافته شده میباشد که نقش قوچوق را با ابریشم روی آن سوزندوزی می کنند.
زنان و دختران ترکمن با نسخه قرار دادن دستبافته های گذشتگان خود توانسته اند بر زیبایی این نقوش بیش از پیش بیافزایند.
کلاه ها (عرقچین)دختران و پسران با نقشهای زیبا و زیادی با حوصله وظرافت سوزن دوزی می شود.مثلا (گل تاخیا) برای خانمها و (آق قایاما) برای آقایان می باشد.از میان نقشهای (آق قایاما)می توان به( داغدان قوچوق )و(تاریم قوچوق) اشاره کرد. داغدان درختی برای ترمنها می باشد که از چوب آن قطعاتی کوچک به شکل شاخ قوچ درست می کنند (داغدان قوچوق) که از این نقش در حاشیه ی تاخیا سوزن دوزی می شود.
(تاریم قوچوق) نیز بر گرفته از آخرین ردیف بالایی( تاریم آلاچیق ) ترکمن می باشد که این نمونه ساده از شکل قوچوق می باشد (بون برگردان) از نقش تاریم قوچوق بر روی تمامی حاشیه سفره هاییکه از پشم شتر بافته شده است و سفره های ابریشمی با نخهای ابریشمی استفاده و سوزن دوزی می شود.
قوچ ، قوچوق اصطلاحاتی هستند که همواره در بین سخنان روز مره ترکمنها مورد استفاده قرار می گیرد. مثلا در منطقه ای که من در آنجا زندگی می کنم روستایی به اسم قوچ وجود دارد،زیارتگاهی به اسم قوچ آتا ،دره ای به اسم قوچ گادیگی،یا قوچ یولی نیز از انجمله می باشد.
استفاده از کلمه قوچ با این شکل و نامگذاری محلها ویا توصیف قدرت با اسم قوچ خود نشان دهنده دیدگاه و واحترام ترکمنها به این حیوان می باشد.(داغا شکارا چیقسا کیک گتیر قوچوغیم ---- بوروم-بوروم شاخلاری بیک گتیر قوچوغیم ) خانمها با خواندن این اشعار نوزادان خود را داخل گهواره می خواباندند.
در بعضی از خانه های ترکمن میتوان شاخ قوچ را میتوان دید که در قسمت بالای ساختمان قرار می دهند (قوچ بینوز) کله ی قوچ شاخدار را به نیت پیشگیری از نظر و تلسم از قیم الایام در بین مرسوم بوده که از باورهای بسیار قدیمی ترکمنها می باشد.
http://turkmensahramedia.com/

28 خرداد 1386
گورگن

تورکمن صحرادا تأزه چیقان کتاب لر

1ـ دیوان مختومقلی

دکتر اراز محمد سارلی ینگ تلاشی بیلن مخنومقلی پراغی ینگ دیوانی کیششیک فورمات دا، تأزه لیگدا 2000 نوسغادا، 675 صحیفه دا چاپ دن چیقپ دیر. دیوان ینگ گیریش یندا مختومقلی پراغی حاقدا غیسغه جا ماغلومات بریلیب دیر. بو کتاب ینگ تأزه لیگی فورماتی دیمک بولار.
کتاب ینگ بهاسی: 3000 تومن

2ـ پرنیان هفت رنگ

بو کتاب ینگ یازیجی سی و دیلماجی گنید دردی اعظمی راد. یازیجی بو کتابدا، مختومقلی پراغی نینگ غوشغی لردان بیر نأچه سنی سایلاب، شاهیرینگ پیکر لرنی، دویغی لرنی ... آچیقلاب بیرجک بولیار. همدا سایلانان غوشغی لری پارس دیلینا گچریب اوقوجی لارنا هودرلاب دیر.
کتاب 2000 نوسغادا، بها سی 2000 تومن، مختومقلی فراغی انتشارت نینگ طاراپیندن چاپ بولیپ چیقیپ دیر.

3 ـ دیوان حاج بگمراد آذری (استان خراسان شمالی ـ شهرستان بجنورد)

دیوان ینگ گیریش یندا حاج بگمراد حاقدا شیله یازیلیب دیر"آتاسی خواجه مراد صوفی حضرت مراد بردی آخوندینگ مرید لریندن دور، بو حقیر جرگلانینگ ایلاری یوزینده یایلاق دیان اوبه ده طاویق ییلی دنیا گلیب دور"
بو کتاب 2000 نوسغا دا مختومقلی فراغی آدینداکی انتشارات نگ طاراپیندان چاپ بولیب دیر. کتاب 78 صحیفه، بهاسی 1000 تومن.

4 ـ کوین یورگلر

احمد سارلی دأده سی بیلن اوز خاطره لرتی غیسغه جا حکایه ادیب "کوین یورگلر" آدی بیلن نشر ادیب دیر. بو حاطره لر47 صحیفه دا، 2000 نوسغا دا چاپ ادیلیپ دیر. بهاسی بولسا 600 تومن

در آداب و سنن گذشته ترکمن ها آتش مقام ويژه اي را احراز ميکند. بعصي از اين مراسم جنبه احترام عمومي نسبت به آتش را نمايان ميسازد. جنبه عمده اين احترام با خاصيت نگهدارنده و سحرانگيز آتش مرتبط است. که اين نيز بنوبه خود از درک آتش به عنوان يکي از نيروهاي قهار طبيعت که داراي نيروي سحرآميز مقتدري مي باشد منشأ گرفته است. اکثريت اين تصورات با اصطلاح " ايريم "(نشانه،علامت،فال) مشخص شده اند، برخي ديگر از جمله مراسم پاکيزگي هرساله بوسيله آتش که پائين تر بطور مختصر در مورد آن ها صحبت خواهيم کرد با اصطلاح " دأپ دسٌور" مشخص مي شوند.

جنبه عمومي احترام به قوه طبيعي آتش پيش از همه در ممنوعيت اعمالي بروز کرد که در آن ها برخورد با آتش توهين آميز تلقي مي شد. براي مثال تف کردن به آتش حرام است و اين در مورد خرمن آتش افروخته، اجاق خانگي و تنور صدق ميکند. کسي که مرتکب چنين عملي شود، بنا بر اعتقاد، بدبختي به او روي خواهد آورد. در فولکلور ترکمني اصطلاحي که براي نسل هاي قديمي تر کاملا آشناست يعني "اوُت اورز" (آتش نوراني) و در صرب المثل عـــامـيـانـه " اوُت آستيندا بلا قالماز" (زير آتش بلا نميماند) بروشني اين تصورات را نشان ميدهد.

در ميان طوايف گوناگون آداب و رسوم مختلفي نسبت به آتش وجود داشته است. مثلا در نزد گوکلان هاي قارري قالا اين نظر وجود داشته است که اگر شراره اي از آتش بطور اتفاقي بروي لباس کسي مي افتاد و آن را ميسوزاند ميگفتند که جاي پريشاني نيست. و يا در بين ترکمن هاي يمرلي چنين اعتقادي وجود داشته است که اگر کسي ظرف را با آب در آتش بيندازد، لازم است که در آنجا کمي آرد ريخته شود. (سمبل خون بها دادن)

در گذشته نه چندان دور در نزد ترکمن هاي يموت غربي جائي که دامپروري وجود داشت، آتش نقش بزرگي را ايفا مي کرد. بدين گونه که اُبه بهنگام کوچ ييلاق يا قشلاق به منظور تمييز کردن، خرمن بزرگي از آتش برمي افروختند و مردم با جل وپلاس خود در حالي که حيوانات را مي راندند، از ميان آتش مي گذشتند. پس از پايان مراسم معمولا خرمن هاي آتش را به يکديگر متصل مي ساختند تا مفري براي ارواح شرير و پليد باقي نماند تا آنها نتوانند ايشان را تا محل جديد دنبال کنند.

مثال ديگر حاکي از آن است که هر چهارشنبه، آتشي را برمي افروختند و در آن براي خلاصي از شر اجنه و ارواح شاخ و نمک و چيزهاي ديگر مي انداختند.

طبق اسناد جمع اوري شده نژادشناسي، پرش از روي آتش در بين همه قبايل ترکمن از دير باز رايج بوده است. اجراي اين مراسم در ماه هاي "مه رد" و "صافار" وآخرين چهارشنبه سال کهنه اجرا مي شده است. پرش از روي آتش در بين طوايف مختلف اصطلاحات متفاوتي داشته است. تکه ها آن را شامان اُوت، يموت هاي تاختيني، ساريق ها، ساري لي و قارا داشلي آن را شامار اُِوت، گوکلان ها و يمرلي ها آن را شامباز اُوت مي ناميدند.

مراسم پرش از روي آتش طبق راويان اخبار به معناي پاکيزگي از همه آلودگي هائي که در طول سال در انسان جمع شده ، بوده است. در قرن نوزدهم در مراسم پرش آتش همه اهالي ابه به جز سالمندان و شخصيت هاي روحاني قبيله شرکت مي کردند. در مراسم ابتدا مردان، سپس زنان و بالاخره نوجوانان از روي آتش مي پريدند. در حالي که در اطراف خرمن آتش مي چرخيدند، رو به آتش چنين مي خواندند:



شامان اُوت،

بولديم شات.

پارلاپ اوستينگدن گچديم،

زارلاپ گؤنامي دؤکديم.

حاير قيلسن ايشيمي،

غوراپ ساقلا داشيمي.



پرش بر روي آتش در سمت هايي از جنوب به شمال و از شرق به غرب انجام مي گرفت. خوش گلدي بختيارف در يادداشتي با عنوان " بقاياي نسل آتش در نزد ترکمن ها" توصيف زيبائي از مراسم پرش بر روي آتش در اسنقلي در بهار 1922 بدست مي دهد. طبق نوشته وي وقتي خورشيد غروب مي کرد خرمن هاي آتش پديدار مي شدند و زنان در حالي که کودکان را در آغوش خويش داشتند با فرياد شادي از روي آتش مي پريدند.

در گذشته مراسم شکستن ظروف فديمي به هنگام پرش از روي آتش و انداختن آن در آتش وجود داشته است.

آعتقادات و مراسم مربوط به آتش در ميان ترکمن ها به دوران پيش از اسلام باز مي گردد، هر چند برخي از سنت هاي مربوط به رنگ و روي اسلامي به خود گرفته است، معذلک يکي از درخشان ترين بازمانده هاي دوران گذشته است.



از کتاب: " تحقيقاتي در مورد نژاد شناسي ترکمن ها" (آکادمي علوم ترکمنستان ـ انستيتوي تاريخ، باستان شناسي ونژادشناسي)

کلوب مشاهیر ترکمن

زيباييهای صنايع دستی گلستان در يك نگاه

اقوام مختلف استان گلستان كه هر يك فرهنگ، آداب و رسوم و صنايع دستي خاص خود را دارند، ابداع‌كننده و ادامه‌دهنده حيات بسياري ازصنايع دستي منطقه و كشور هستند.

در اين زمينه بافت قالي، قاليچه و پشتي تركمن، ابريشم‌بافي، نواربافي، ساخت دوتار تركمن، پلاس بافي، جاجيمچه، زيورآلات، سوزن‌دوزي تركمن و بلوچ، نمدمالي، قلمزني و قلاب‌بافي بخش كوچكي از اين زيباييهاي دست ساز است.

در استان گلستان هم‌اكنون دو گونه رشته‌هاي صنايع دستي كه به آن بومي و غيربومي گفته مي‌شود رواج دارد، هر چند برخي از آنها منسوخ شده و در حال فراموشي است.

از اين ميان "قالي و قاليچه تركمن، نمدمالي علي‌آباد، رودوزي‌هاي كتول، زيورآلات تركمن، سوزن‌دوزي شاهكوه، شيشه‌گري، مسگري، نمدمالي تركمن، سرپرده، پشتي و پلاس تركمن، ابريشم‌بافي راميان و مينودشت، ساخت ساز دوتار، سوزن‌دوزي تركمن، سفالگري، ابريشم‌بافي تركمن، نواربافي تركمن، خورجين‌بافي، جوال، جاجيم، لباس محلي، زين‌سازي ، پوستين دوزي، چوغا (پوشاك سنتي) بيليش‌دوزي و چيغ‌بافي" از صنايع دستي بومي اين منطقه است.

"حصيربافي، ورني‌بافي، مينياتور، مليله‌دوزي، مفرش، چنته‌بافي، گليم‌بافي، گليمچه، سكمه‌دوزي (چشمه دوزي)، قالي گل برجسته، رنگرزي، معرق، نازك كاري، منبت، خراطي، تكه‌دوزي، قلاب بافي، ابريشم دوزي ( خامه دوزي)، قيطان دوزي، سوزن‌دوزي بلوچ، منجق‌دوزي، ده‌يك‌دوزي"، از صنايع دستي غير بومي اين استان محسوب مي‌شود.

در اين زمينه هنرهايي چون "گلابتون دوزي، آجيده‌دوزي، بردري دوزي، سرمه- دوزي، مرواريددوزي، رفوگري فرش، قلمزني، گبه‌بافي، نقشه‌كشي قالي و گليم، كاشي، مجسمه‌سازي، افزار فلزي، تذهيب، توربافي، حكاكي نقاشي، منبت معرق، زرگري، تراش سنگهاي قيمتي و نيمه‌قيمتي و صحافي سنتي نيز بايد به اين مجموعه افزوده شود.

درابريشم‌بافي پارچه‌هاي ابريشمي الوان به صورت طاقه‌اي به طول ‪ ۲/۵متر و عرض ‪ ۳۰تا ‪ ۴۰سانتيمتر با ابزاري چون ماكو، ماسوره، شانه تهيه مي‌شود.

مواد اوليه اين هنر صنعت الياف ابريشمي الوان، نخهاي طلايي و نقره‌اي است كه با ابزاري به نام "دار، نورد، شانه، قرقره، ماكو و ماسوره" انجام و براي استفاده درلباس، روسري، شال گردن، چادرشب، حوله و سفره كاربرد دارد.

اين هنر بيشتر در مناطق شرق استان گلستان همچون راميان، مينودشت، كلاله و نيز منطقه شاهكوه رواج دارد.

"نواربافي كتول" خاص منطقه كتول در حوزه شهرستان علي‌آبادكتول است و براي تزئين حاشيه لباسهاي سنتي و مصارف تزئيني ديگر با استفاده از نخ گلابتون توسط كارگاه مخصوص و سيم گلابتون بافته مي‌شود.

نخ گلابتون طلايي يا نقره‌اي، كامواي سياه و سفيد مواد اوليه آن بوده و با استفاده ازكارگاه نواربافي، ني‌تراش خورده‌كوچك و سيم گلابتون توليد مي‌شود.

"دوتار تركمن" ساز مخصوص تركمنها بوده و داراي دو سيم و ‪ ۱۱پرده است كه با چوب، استخوان و سيم توسط مغار و سوهان و چكش ساخته مي‌شود.

چوب توت و گردو، چسب، سيم، استخوان يا شاخ بز از مواد اوليه ساخت آن بوده و با ابزاري همچون اره، سوهان، سمباده، مغارهاي قاشقي و چكش ساخته مي‌شود.

اين ابزار بيشتر در مناطق تركمن‌نشين ازجمله شهرستانهاي گنبدكاووس، كلاله، بندرتركمن و آق قلا توليد مي‌شود.

"پلاس" نوعي گليم بدون پرز با نخ پشمي است و نقوش آن ساده و هندسي بوده و با رنگهاي مختلف به صورت تخت و برجسته توسط دار و شانه و قيچي براي استفاده به عنوان زيرانداز و كيف بافته مي‌شود.

در بافت پلاس، پشم مهمترين ماده اوليه بوده و توسط هنرمندان بافنده با استفاده از دار، شانه و قيچي براي مصارفي چون زيرانداز، كيف و پشتي (قارچين) در شهرستانهاي گنبد، كلاله، آق قلا و بندرتركمن بافته مي‌شود.

و اما بايد گفت قالي و قاليچه تركمن كه مهمترين و معروفترين هنر صنعت اين منطقه بشمار مي‌رود، دست‌بافي پرزدار است كه از طريق درگيري تار و پود و پرز با نقوش هندسي روي دار افقي بافته مي‌شود.

مواد اوليه فرشهاي زيباي تركمن پشم، كرك، نخ پنبه‌اي و نخ ابريشم بوده كه هنرمندان آن را با كمك ابزاري همچون دار (قورمه)، قلاب (كسر)، قيچي (سني) و شانه (داراق) به فرشي زيبا تبديل كرده كه هنوز در خانه بسياري از ايرانيان با افتخار "زيبا و دست بافت بودن" استفاده مي‌شود.

اين هنر علاوه بر زيرانداز بودن به عنوان قارچين (پشتي) و سرپرده نيز كاربرد داشته و توليد آن مربوط به مناطق تركمن‌نشين گلستان مي‌شود.

جاجيمچه يا "جاجم" نيز دستبافتي ضخيم و بدون پرز از جنس پشم و پنبه و داراي چله كشي بلند است كه به صورت راه‌راه و رنگين براي مصارفي چون زيرانداز و پادري بافته مي‌شود.

ابزار مورد نياز براي بافت جاجيمچه شامل چرخ، شانه، ماسوره، گورد و ماكو بوده و بيشتر در روستاي زيارت شهرستان گرگان توليد مي‌شود.

در اين ميان برخي از صنايع دستي منطقه نيز به مرور زمان به فراموشي سپرده شده كه از آن جمله سفالگري است.

گفته مي‌شود دوره تاريخي سفال جرجان در دوره صفوي پايان يافته است.

سفال به مواد يا قطعات و توليداتي گفته مي‌شود كه از خاك رس وبا استفاده از ابزارهاي سفالگري و چرخ آماده و در كوره پخته مي‌شود و مواد اوليه آن تنها خاك رس و آب است.

شيشه‌گري نيز كه متعلق به قرون سوم تا ششم هجري است، شامل محصولاتي بوده كه از طريق شكل دادن سيليس و ديگر مواد معدني در كوره و باروش دميدن توسط لوله مخصوص و ابزار ديگر براي ساخت انواع ظروف كاربردي و تزئيني استفاده مي‌شد.

مواد اوليه آن "سيليس، خورده شيشه، اسيد بوريك، عناصر ذوب‌كننده ، تثبيت‌كننده و سفيدكننده " بوده و با ابزاري همچون "بوري، ميزكار، قاشق چوبي، دستگاه آب، انبر، پنس، واگيره و قالب" ساخته مي‌شد.

مناطق توليد اين هنر جرجان قديم بوده است.

"مسگري" از ديگر هنرهاي منسوخ گرگان است كه براساس اعلام سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي گلستان فقط يك كارگاه از آن باقي مانده است.

ظروف مسي در گذشته در امور روزمره استفاده مي‌شد و امروزه نيز در برخي مراسم در ماههاي محرم يا رمضان مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

شايد يكي از دلايل منسوخ شدن اين صنعت، جايگزين شدن فلزات سبكي چون روي و آلومينيوم به جاي آن باشد.

معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي گلستان مي‌گويد: به منظور حمايت از صنايع دستي قرار است طي چند روز آينده نمايشگاه سراسري صنايع دستي با حضور برخي مسوولان كشوري و استاني در سايت نمايشگاهي باباطاهر واقع در جاده نهارخوران گرگان افتتاح شود.

انوشيروان گرايلي افزود: براي حضور در نمايشگاه سراسري صنايع دستي استان گلستان از هنرمندان كليه استانها دعوت شده است.

به گفته وي اين نمايشگاه داراي ‪ ۱۲۰غرفه است و به هر استان حداقل سه غرفه اختصاص مي‌يابد و غرفه‌هاي پژوهش، توليد و كاربرد جديد صنايع دستي نيز در نظر گرفته شده است.

از منظر ديگر براي احيا و ادامه برخي از صنايع دستي منطقه در سالهاي اخير توسط سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي گلستان اقداماتي ازجمله با برگزاري دوره‌هاي آموزشي انجام شده است.

گرايلي در اين ارتباط از ايجاد اشتغال براي بيش از دو هزار نفر در اين بخش از ابتداي سال جاري در استان گلستان خبر داد.

به گفته وي، اين اشتغال در رشته‌هاي معرق كاري، سوزن دوزي، گليم‌بافي، ابريشم‌بافي، طلاسازي و ديگر زمينه‌هاي صنايع دستي ايجاد شده‌است.

در حال حاضر ‪ ۱۱۰هزار هنرمند و صنعتگر در استان يك ميليون و ‪ ۶۵۰هزار نفري گلستان در زمينه صنايع دستي مشغول فعاليت هستند.

براي بيان و ارايه برخي از زيباييهاي صنايع دستي گلستان و استانهاي ديگر نمايشگاهي در گرگان از بيست و هفتم دي ماه برپا مي‌شود.

23 دی 1385

منبع ایرنا

                                                           معنای واژه یورت

آنچه که ایرانی آن را آلاچیق می نامند و ترکمنها و ترکها آن را اوی  می نامند در بیشتر زبان های دنیا با نام یورت شناخته شده است

Yurt که واژه ای انگلیسی است گویا از واژه 'Yurta' که روسی است گرفته شده است به معنای خیمه کروی اقوام آسیای مرکزی می باشد و همین کلمات با اندک تغییری نیز در زبانهای آلمانی و فرانسوی نیز استفاده می شود که عبارتند از 'Yourte','Jurte' 

اما واژه یورت که در زبانهای گروه زبانی ترکی استفاده می شود نیز این معنا را می دهد در جواب باید گفت که این گونه نمی باشد چرا که معنای یورت آنچه که روسها و دیگر زبانها می پندارند نمی باشد بلکه واژه یورت به معنای سرزمین و منطقه و یا ناحیه گفته می شود و اقوام ترک زبان آن را در مورد خانه هایشان به کار نمی برند بلکه برای منطقه و ناحیه ای اطلاق می کنند و ترک زبانان و ترکمن ها مسکنشان را   oy  ،ey , uy  می نامند و مغولها 'Ger'  می نامند.

ترکمنان در گذشته به علت این که دائماً در کوچ بودند از خانه های استفاده می کردند که قابل حمل بودند و آن را "اوی" می نامیدند این چادر از اسکلتی چوبی به شکل دایره ای با پوششی از نمد بوده است و این چادر ها خود بر دوقسمند:

الف-قره اوی: قره اوی به چادری گفته می شود که به خاطر استفاده زیاد رنگ انها سیاه و قهوه ای می شده است و در بیشتر اوقات محل زندگی خانواده ترکمن بوده است

ب:آق اوی:چادر سفیدی است که جز برای عروس و داماد و یا مهمانان دارای احترام زیاد بر پا نمی شود .این چادرها با نمد بسیار تمیزی پوشانده می شود

کار ساختن آلاچیق و بر پا کردن اسکلت آن به وسیله مردان صورت می گیرد و نزئینات داخلی نیز توسط زنها صورت می گیرد و در حین بر پا کردن آلاچیق مراسم مخصوصی نیز وجود دارد